[297] Dhammānussatiādīsupi eseva nayo. Ayaṃ panettha vacanattho:- dhammaṃ ārabbha uppannā anussati dhammānussati, svākkhātādidhammaguṇārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ. Saṃghaṃ ārabbha uppannā anussati saṃghānussati, supaṭipannatādisaṃghaguṇā- rammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ. Sīlaṃ ārabbha uppannā anussati sīlānussati, akhaṇḍatādisīlaguṇārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ. Cāgaṃ ārabbha uppannā anussati cāgānussati, muttacāgatādicāgaguṇārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ. Devatā ārabbha uppannā anussati devatānussati, devataṃ sakkhiṭṭhāne ṭhapetvā attano saddhārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ. Ānāpāne ārabbha uppannā sati ānāpānassati, assāsapassāsanimittārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ. Maraṇaṃ ārabbha uppannā sati maraṇassati, jīvitindriyupacchedārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ. Kesādibhedaṃ rūpakāyaṃ gatā, kāye vā gatāti kāyagatā, kāyagatā ca sā sati
@4 cha.Ma. tassa 5 cha.Ma. cattāri ca 6 cha.Ma. tadāssa idaṃ 7 cha.Ma. ādi 8 Ma. sati Cāti kāyagatāsatīti vattabbe rassaṃ akatvā kāyagatāsatīti vuttā. Kesādikāya koṭṭhāsanimittārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ. Upasamaṃ ārabbha uppannā anussati upasamānussati, sabbadukkhupasamārammaṇāya satiyā etaṃ adhivacanaṃ. Duvidho vā upasamo accantupasamo ca khayupasamo ca. Tattha accantupasamo nāma nibbānaṃ, khayupasamo nāma maggo. Evametaṃ duvidhaṃpi upasamaṃ anussarantassa uppannā sati upasamānussatīti ayamettha attho. Iti imesu dasasu kammaṭṭhānesu ānāpānassati maraṇassati kāyagatāsatīti imāni tīṇi vipassanatthāneva honti, sesāni satta cittasampahaṃsanatthānipi vipassanatthānipi hontīti.
Paṭhamavaggavaṇṇanā.