ātappaṃ karotī"ti.

Ettha ca pāpakā akusalāti lobhādayo veditabbā. Anuppannā me kusalā dhammāti samathavipassanā ceva maggo ca. Uppannā kusalā nāma samathavipassanāva. Maggo pana sakiṃ uppajjitvā nirujjhamāno anatthāya saṃvattaniko nāma natthi. So hi phalassa paccayaṃ datvāva nirujjhati. Uppannā kusalā nāma purimasmiṃpi vā samathavipassanāva gahetabbāti vuttaṃ, taṃ pana na yuttaṃ. Evaṃ lokiyasammappadhānakathā sabbapubbabhāge kassapasaṃyuttapariyāyena veditabbā. Lokuttaramaggakkhaṇe panetaṃ ekameva viriyaṃ catukiccasādhanavasena cattāri nāmāni labhati.

Tattha anuppannānaṃ pāpakānanti ettha "anuppanno ceva kāmacchando"tiādīsu vuttanayena attho veditabbo. Uppannānaṃ pāpakānanti ettha catubbidhaṃ uppannaṃ vattamānuppannaṃ bhutvāvigatuppannaṃ okāsakatuppannaṃ bhūmiladdhuppannanti. Tattha ye kilesā vijjamānā upādānasamaṅgino, idaṃ vattamānuppannaṃ nāma. Kamme pana vijahante ārammaṇarasaṃ anubhavitvā niruddhe vipāko bhutvā vigataṃ nāma, kammaṃ uppajjitvā niruddhaṃ bhutvā vigataṃ nāma. Tadubhayaṃpi bhutvāvigatuppannanti saṅkhyaṃ gacchati. Kusalakammaṃ aññassa kammassa vipākaṃ paṭibāhitvā attano vipākassa okāsaṃ karoti, evaṃ kate okāse vipāko uppajjamāno okāsakaraṇato paṭṭhāya uppannoti vuccati, idaṃ okāsakatuppannaṃ nāma. Pañcakkhandhā pana vipassanāya