@4 Sī.,i. āragganittuddanamatte 5 cha.,i. halāhalaṃ 6 cha.Ma.,i. atha yasmā Dīgho rasso sāmo odāto"ti vattabbakāraṇaṃ nāhosi, sabbesaṃpi disāsu nisinnānaṃ abhisammukheyeva paññāyittha, nabhamajjhe ṭhitacando viya ahosi. Dhammaṃ desentassāpissa dakkhiṇajānupasse ca cakkavāḷapamukhavaṭṭiyaṃ ca sannisinnā sabbe ekaṃseneva saddaṃ suṇiṃsu.

Evaṃ adhiṭṭhahitvā thero ajjhattasaññojanañca āvusoti imaṃ dhammadesanaṃ ārabhi. Tattha ajjhattanti kāmabhavo. Bahiddhāti rūpārūpabhavo. Kiñcāpi hi sattā kāmabhave appaṃ kālaṃ vasanti kappassa catutthameva koṭṭhāsaṃ, itaresu tīsu koṭṭhāsesu kāmabhavo suñño hoti tuccho, rūpabhave bahuṃ kālaṃ vasanti, tathāpi tesaṃ yasmā kāmabhave cutipaṭisandhiyo bahukā honti, appakā rūpārūpabhavesu. Yattha ca cutipaṭisandhiyo bahukā, tattha ālayopi paṭṭhanāpi abhilāsāpi bahu hoti. Yattha appo, tattha apPo. Tasmā kāmabhavo ajjhattaṃ nāma jāto, rūpārūpabhavā bahiddhā nāmāti. Ajjhattasaṅkhāte kāmabhave chandarāgo ajjhattasaṃyojanannāma, bahiddhā saṅkhātesu rūpārūpabhavesu chandarāgo bahiddhāsaṃyojanannāma. Orambhāgiyāni vā pañca saṃyojanāni ajjhattasaṃyojanannāma, uddhambhāgiyāni pañca bahiddhāsaṃyojanannāma. Tatrāyaṃ vacanattho:- oraṃ vuccati kāmadhātu, tattha uppattinipphādanato taṃ oraṃ bhajantīti orambhāgiyāni. Uddhaṃ vuccati rūpārūpadhātu, tattha uppattinipphādanato taṃ uddhaṃ bhajantīti uddhambhāgiyāni.

Evaṃ vuttappabhedena ajjhattasaṃyojanena saṃyutto puggalo ajjhattasaṃyojano, bahiddhāsaṃyojanena saṃyutto puggalo bahiddhāsaṃyojano. Ubhayaṃpi cetaṃ na lokiyassa vaṭṭanissitassa mahājanassa nāmaṃ. Yesaṃ pana bhavo dvedhā paricchinno, tesaṃ

เล่มที่ ๒๐ อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต๘๔๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “สมจิตตวรรค”