อโยนิโสสูตร
5. Ayonisosuttavaṇṇanā
[5] Pañcame ayoniso pañhaṃ kattā hotīti "kati nu kho udāyi anussatiṭṭhānānī"ti vutte "pubbenivāso anussatiṭṭhānaṃ bhavissatī"ti cintetvā loḷudāyitthero viya anupāyacintāya apañhameva pañhaṃ kattā hoti. Ayoniso pañhaṃ vissajjetā hotīti cintitaṃ puna pañhaṃ vissajjentopi "idha bhante bhikkhu anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Seyyathīdaṃ, ekaṃpi jātin"tiādinā nayena soyeva thero viya ayoniso vissajjetā hoti, apañhameva pañhanti katheti. Parimaṇḍalehi padabyañjanehīti ettha padameva atthassa byañjanato padabyañjanaṃ. Taṃ akkharapāripūriṃ katvā dasavidhaṃ byañjanabuddhiṃ aparihāpetvā vuttaṃ parimaṇḍalaṃ nāma hoti, evarūpehi padabyañjanehīti attho. Siliṭṭhehīti padasiliṭṭhatāya siliṭṭhehi. Upagatehīti atthañca kāraṇañca upagatehi. Nābbhānumoditāti evaṃ yoniso sabbākāra- sampannaṃ katvāpi vissajjitaṃ parassa pañhaṃ nābhinumodati nābhinandati sāriputtattherassa pañhaṃ loḷudāyitthero viya yathāha:-
"aṭṭhānaṃ kho etaṃ āvuso sāriputta anavakāso, yaṃ so atikkam
meva kavaḷiṅkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ