Athassa satthā tasmātihāti desanaṃ ārabhi. Tattha imasmiṃ ca saviññāṇaketi- ādi vuttanayameva. Acchejji taṇhanti maggañāṇasatthena taṇhaṃ chindi. Vivaṭṭayi saññojananti dasavidhampi saṃyojanaṃ samūlakaṃ ubbattetvā chaḍḍesi. Sammāmānābhisamayā antamakāsi dukkhassāti sammāupāyena sammāpaṭipattiyā navavidhassa mānassa pahānābhisamayavasena vaṭṭadukkhassa antamakāsi. Idañca pana metaṃ sāriputta sandhāya bhāsitanti sāriputta mayā pārāyane udayapañhe idaṃ phalasamāpattimeva sandhāya etaṃ bhāsitaṃ.

Idāni yaṃ taṃ bhagavatā bhāsitaṃ, taṃ dassetuṃ pahānaṃ kāmasaññānantiādi āraddhaṃ. Udayapañheva etaṃ "pahānaṃ kāmachandānan"ti āgataṃ, idha pana aṅguttarabhāṇakehi "kāmasaññānan"ti āropitaṃ. Tattha byañjanameva nānaṃ, attho pana ekoyeva. Kāmasaññānanti kāme ārabbha uppannasaññānaṃ, aṭṭhahi vā lobhasahagatacittehi sahajātasaññānaṃ. Domanassāna cūbhayanti etāsañca kāmasaññānaṃ cetasikadomanassānañcāti ubhinnampi pahānaṃ paṭippassaddhippahānasaṅkhātaṃ arahattaphalaṃ aññāvimokkhaṃ pabrūmīti attho. Niddese pana "kāmacchandassa ca domanassassa ca dvinnampi pahānaṃ vūpasamaṃ paṭinissaggaṃ paṭippassaddhiṃ amataṃ nibbānan"ti vuttaṃ, taṃ atthuddhāravasena vuttaṃ. Pahānanti hi khīṇākārasaṅkhāto vūpasamopi vuccati, kilesapaṭinissajjanato maggopi, kilesapaṭippassaddhisaṅkhātaṃ phalampi, yaṃ āgamma kilesā pahiyyanti, taṃ amataṃ nibbānanti. Tasmā tattha tāni padāni āgatāni. "aññāvimokkhaṃ pabrūmī"ti vacanato pana arahattaphalameva adhippetaṃ. Thīnassa ca panūdananti thīnassa panūdanante uppannattā arahattaphalameva adhippetaṃ. Kukkuccānaṃ nivāraṇanti

@5 khu.su. 25/1113/547 udayamāṇavakapañhā, khu.cūḷa. 30/444/214

เล่มที่ ๒๐ อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต๙๘๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “สารีปุตตสูตร”