สังคหสูตร

๒. สงฺคหสุตฺตวณฺณนา

ทุติเย สงฺคหวตฺถูนีติ สงฺคณฺหนการณานิ. ทานญฺจาติอาทีสุ เอกจฺโจ หิ ทาเนเนว สงฺคณฺหิตพฺโพ โหติ, ตสฺส ทานเมว ทาตพฺพํ. เปยฺยวชฺชนฺติ ปิยวจนํ. เอกจฺโจ หิ "อยํ ทาตพฺพํ นาม เทติ, เอเกน ๓- ปน วจเนน สพฺพํ มกฺเขตฺวา นาเสติ, กึ เอตสฺส ๔- ทานนฺ"ติ วตฺตา โหติ. เอกจฺโจ "อยํ กิญฺจาปิ ทานํ น เทติ, กเถนฺโต ปน เตเลน วิย มกฺเขติ. เอส เทตุ วา มา วา, วจนเมวสฺส สหสฺสํ อคฺฆตี"ติ วตฺตา โหติ. เอวรูโป ปุคฺคโล ทานํ น ปจฺจาสึสติ, ปิยวจนเมว ปจฺจาสึสติ. ตสฺส ปิยวจนเมว วตฺตพฺพํ. อตฺถจริยาติ อตฺถสํวฑฺฒนกถา. เอกจฺโจ

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. สปฺปุริสาวสฺสโยติ ๒ ฉ.ม. อวสฺสยนํ เสวนํ ภชนํ,

@สุ.วิ. ๓/๓๕๔/๒๖๐ จตฺตาโรธมฺมวณฺณนา ๓ ฉ.ม. เอเกเกน

@๔ ฉ.ม. กึ ตสฺส หิ เนว ทานํ, น ปิยวจนํ ปจฺจาสึสติ, อตฺตโน หิตกถํ วฑฺฒิกถเมว ปจฺจาสึสติ. เอวรูปสฺส ปุคฺคลสฺส "อิทํ เต กาตพฺพํ, อิทํ น กาตพฺพํ, เอวรูโป ปุคฺคโล เสวิตพฺโพ, เอวรูโป น เสวิตพฺโพ"ติ เอวํ อตฺถจริยกถาว กเถตพฺพา. สมานตฺตตาติ สมานสุขทุกฺขภาโว. เอกจฺโจ หิ ทานาทีสุ เอกมฺปิ น ปจฺจาสึสติ, เอกาสเน นิสชฺชํ, เอกปลฺลงฺเก สยนํ, เอกโต โภชนนฺติ เอวํ สมานสุขทุกฺขตํ ปจฺจาสึสติ. โส สเจ คหฏฺฐสฺส ชาติยา ปพฺพชิตสฺส สีเลน สทิโส โหติ, ตสฺสายํ สมานตฺตตา กาตพฺพา. ตตฺถ ตตฺถ ยถารหนฺติ เตสุ เตสุ ธมฺเมสุ ยถานุจฺฉวิกํ สมานตฺตตาติ อตฺโถ. รถสฺสาณีว ยายโตติ ยถา รถสฺส คจฺฉโต อาณิ สงฺคโห นาม โหติ, ยานํ ๑- สงฺคณฺหาติ, เอวมิเม สงฺคหา โลกํ สงฺคณฺหนฺติ. น มาตา ปุตฺตการณาติ ยทิ มาตา เอเต สงฺคเห ปุตฺตสฺส น กเรยฺย, ปุตฺตการณา มานํ วา ปูชํ วา น ลเภยฺย. สงฺคหา เอเตติ อุปโยควจเน ปจฺจตฺตํ. สงฺคเห เอเตติ วา ปาโฐ. สมเวกฺขนฺตีติ สมฺมาเปกฺขนฺติ. ปาสํสา จ ภวนฺตีติ ปสํสนียา จ ภวนฺติ.