ปญฺจ เสนาสเน วุตฺตา ปญฺจ อาหารนิสฺสิตา เอโก วิริยสญฺญุตฺโต เทฺว จ จีวรนิสฺสิตา ธุดงค์ ๕ อย่าง ท่านกล่าวไว้ในเสนาสนะ ๕ อย่าง อาศัยอาหารอย่างหนึ่ง ประกอบด้วย ความเพียร และ ๒ อย่างอาศัยจีวร ดังนี้.

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอริยวงศ์คือสันโดษเป็นข้อแรก เหมือนทางปูลาดแผ่นดิน เหมือนทรงทำท้องทะเลให้เต็ม และเหมือนทรงขยายอากาศให้กว้างออกแล้ว จึงตรัสปิณฑปาตสันโดษเป็นข้อที่สอง เหมือนทรงให้พระจันทร์อุทัยขึ้น และเหมือนทรงทำพระอาทิตย์ให้โลดขึ้น ตรัสอริยวงศ์คือเสนาสนะสันโดษเป็นข้อที่สาม เหมือนทรงยกภูเขาสิเนรุขึ้น บัดนี้ เพื่อตรัสอริยวงศ์ คือยินดีในภาวนาเป็นข้อที่สี่ ที่ประดับด้วยนัยพันหนึ่ง ทรงเริ่มเทศนาว่า ปุน จ ปรํ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ภาวนาราโม โหติ เป็นต้น.

ในบทว่า ภาวนาราโม นั้น ความยินดี ชื่อว่าอารามะ. อธิบายว่า ความยินดียิ่ง. ชื่อว่าภาวนารามะ เพราะภิกษุนั้น ยินดีในภาวนาการเจริญ. ชื่อว่าภาวนารตะ เพราะยินดีแล้วในภาวนา. ชื่อว่าปหานารามะ เพราะยินดีในปหานะการละ ๕ อย่าง.

อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่าภาวนารามะ เพราะเจริญอยู่จึงยินดี. ชื่อว่าปหานารามะ เพราะละอยู่จึงยินดี. ในภาวนาและปหานะนี้ พึงทราบความอย่างนี้.