ตตฺถ อสมฺปชานกมฺมํ เอวํ เวทิตพฺพํ:- ทหรทารกา ปน "มาตาปิตูหิ กตํ กโรมา"ติ เจติยํว วนฺทนฺติ, ปุปฺผปูชํ กโรนฺติ, ภิกฺขุสํฆํ วนฺทนฺติ, เตสํ กุสลนฺติ อชานนฺตานมฺปิ ตํ กุสลเมว โหติ. ตถา มิคปกฺขิอาทโย ติรจฺฉานา

อิทานิ ตีสุปิ ทฺวาเรสุ อายูหนเจตนา สโมธาเนตพฺพา. เสยฺยถีทํ? กายทฺวาเร สยํกตมูลิกา วีสติ เจตนา, อาณตฺติมูลิกา วีสติ, สมฺปชานมูลิกา วีสติ, อสมฺปชานมูลิกา วีสตีติ อสีติ เจตนา โหนฺติ, ตถา วจีทฺวาเร. มโนทฺวาเร ปน เอเกกสฺมึ วิกปฺเป เอกูนตึส กตฺวา สตญฺจ โสฬสญฺจ โหนฺติ. อิติ สพฺพาปิ ตีสุ ทฺวาเรสุ เทฺว สตานิ ฉสตฺตติ จ เจตนา. ตา สพฺพาปิ สงฺขารกฺขนฺโธเตฺวว สงฺขฺยํ คจฺฉนฺติ, ตํสมฺปยุตฺโต เวทยิตากาโร เวทนากฺขนฺโธ, สญฺชานนากาโร สญฺญากฺขนฺโธ, จิตฺตํ วิญฺญาณกฺขนฺโธ, กาโย อุปาทารูปํ, ตปฺปจฺจยา จตสฺโส ธาตุโย จตฺตาริ ภูตานีติ อิเม ปญฺจกฺขนฺธา ทุกฺขสจฺจํ นาม.

อิเมสุ ภิกฺขเว ธมฺเมสุ อวิชฺชา อนุปตฺติตาติ อิเมสุ วุตฺตปฺปเภเทสุ เจตนาธมฺเมสุ อวิชฺชา สหชาตวเสน จ อุปนิสฺสยวเสน จ อนุปติตา. ๓- เอวํ วฏฺฏญฺเจว วฏฺฏมูลกา จ อวิชฺชา ทสฺสิตา โหติ.