อวิชฺชาปฺปเภทํ มนสิกโรตีติ อฏฺฐสุ ฐาเนสุ อญฺญาณภูตาย ฆนพหลมหาอวิชฺชาย ปเภทสงฺขาตํ อรหตฺตํ มนสิกโรติ. น ปกฺขนฺทตีติ อารมฺมณวเสเนว น ปกฺขนฺทติ. ชมฺพาลีติ คามโต นิกฺขนฺตสฺส มหาอุทกสฺส ปติฏฺฐานภูโต มหาอาวาโฏ. อเนกวสฺสคณิกาติ คามสฺส วา นครสฺส วา อุปฺปนฺนกาเลเยว อุปฺปนฺนตฺตา อเนกานิ วสฺสคณานิ ๑- อุปฺปนฺนาย เอติสฺสาติ อเนกวสฺสคณิกา. อายมุขานีติ จตสฺโส ปวิสนกนฺทรา. อปายมุขานีติ อปายวาหนกจฺฉิทฺทานิ. ๒- น อาฬิปฺปเภโท ปาฏิกงฺโขติ น ปาฬิปฺปเภโท ปาฏิกงฺขิตพฺโพ. น หิ ตโต อุทกํ อุฏฺฐาย ปาฬึ ภินฺทิตฺวา กจวรํ คเหตฺวา มหาสมุทฺทํ สมฺปาปุณาติ.
อิมสฺส ปนตฺถสฺส อาวิภาวนตฺถํ อุยฺยานคเวสกโอปมฺมํ อาหริตพฺพํ. เอโก กิร นครวาสี ๓- กุลปุตฺโต อุยฺยานํ คเวสนฺโต นครโต นาติทูเร นาจฺจาสนฺเน มหนฺตํ ชมฺพาลึ อทฺทส, โส "อิมสฺมึ ฐาเน รมณียํ อุยฺยานํ ภวิสฺสตี"ติ สลฺลกฺเขตฺวา กุทฺทาลํ อาทาย จตฺตาริปิ กนฺทรานิ ปิธาย อปวาหนกจฺฉิทฺทานิ วิวริตฺวา อฏฺฐาสิ. เทโว น สมฺมาวสฺสิ, อวเสสอุทกํ อปวาหนกจฺฉิทฺเทน ปริสฺสวิตฺวา คตํ. จมฺมขณฺฑปิโลติกาทีนิ ตตฺเถว ปูติกานิ ชาตานิ, ปาณกา สณฺฐิตา, สมนฺตา อนูปคมนียา ชาตา. อุปคตานมฺปิ นาสาปุเฏ ปิธาย ปกฺกมิตพฺพํ โหติ. โส กติปาเหน อาคนฺตฺวา ปฏิกฺกมฺม ฐิโต โอโลเกตฺวา "น สกฺกา อุปคนฺตุนฺ"ติ ปกฺกามิ.
ตตฺถ นครวาสี กุลปุตฺโต วิย โยคาวจโร ทฏฺฐพฺโพ, อุยฺยานํ คเวสนฺเตน คามทฺวาเร ชมฺพาลิยา ทิฏฺฐกาโล วิย จาตุมฺมหาภูติกกาโย, อายมุขานํ ปิหิตกาโล วิย ธมฺมสฺสวโนทกสฺส อลทฺธกาโล, อปายมุขานํ วิวฏฺกาโล วิย ฉทฺวาริกสํวรสฺส วิสฺสฏฺฐกาโล, เทวสฺส สมฺมา อวุฏฺฐกาโล วิย สปฺปายกมฺมฏฺฐานสฺส อลทฺธกาโล, อวเสสอุทกสฺส อปายมุเขหิ ปริสฺสวิตฺวา คตกาโล วิย อพฺภนฺตเร คุณานํ ปริหีนกาโล, อุทกสฺส อุฏฺฐาย ปาฬึ ภินฺทิตฺวา กจวรํ อาทาย มหาสมุทฺทํ ปาปุณิตุํ