๖. อุมฺมคฺคสุตฺตวณฺณนา

[๑๘๖] ฉฏฺเฐ ปริกสฺสตีติ อากฑฺฒิยติ. อุมฺมคฺโคติ อุมฺมุชฺชนํ, ปญฺญาคมนนฺติ อตฺโถ. ปญฺญาเอว วา อุมฺมุชฺชนฏฺเฐน อุมฺมคฺโคติ วุจฺจติ. โส จ ๑- ปฏิภาณฏฺเฐน ปฏิภาณํ. จิตฺตสฺส อุปฺปนฺนสฺส วสํ คจฺฉตีติ เย จิตฺตสฺส วสํ คจฺฉนฺติ, เตสํเยเวตฺถ คหณํ เวทิตพฺพํ. อตฺถมญฺญาย ธมฺมมญฺญายาติ อตฺถญฺจ ปาลิญฺจ ชานิตฺวา. ธมฺมานุธมฺมปฏิปนฺโน โหตีติ โลกุตฺตรธมฺมสฺส อนุจฺฉวิกํ ธมฺมํ สห สีเลน ปุพฺพภาคปฏิปทํ ปฏิปนฺโน โหติ. นิพฺเพธิกปญฺโญติ นิพฺพิชฺฌนกปญฺโญ. อิทํ ทุกฺขนฺติ ฐเปตฺวา ตณฺหํ เสสํ เตภูมิกํ ขนฺธปญฺจกํ ทุกฺขนฺติ วุตฺตํ ๒- โหติ. ปญฺญายาติ มคฺคปญฺญาย. อยํ ทุกฺขสมุทโยติ วฏฺฏมูลิกตณฺหา ตสฺส ทุกฺขสฺส สมุทโยติ วุตฺตํ ๒- โหติ. อิมินา อุปาเยน เสสทฺวเยปิ อตฺโถ เวทิตพฺโพ. จตุตฺถปญฺหาวิสฺสชฺชเนน อรหตฺตผลํ กถิตนฺติ เวทิตพฺพํ.

๗. วสฺสการสุตฺตวณฺณนา