@5 Ma. ayaṃ bhikkhave bhikkhu Bhāvanārāmo hotī"ti evaṃ niddesapariyāyena kathetabbo.

Nevattānukkaṃsetīti "ajja me saṭṭhī vā sattati vā vassāni aniccaṃ dukkhaṃ anattāti vipassanāya kammaṃ karontassa ko mayā sadiso atthī"ti evaṃ attukkaṃsanaṃ na karoti. No paraṃ vambhetīti "aniccaṃ dukkhanti vipassanāmattampi natthi, kiṃ ime vissaṭṭhakammaṭṭhānā carantī"ti evaṃ paravambhanaṃ na karoti. Sesaṃ vuttanayameva.

Ime kho bhikkhave cattāro ariyavaṃsāti bhikkhave ime cattāro ariyavaṃsā ariyatantiyo ariyappaveṇiyo ariyañjasā ariyavaṭumānīti suttantaṃ vinivaṭṭetvā idāni mahāariyavaṃsaparipūrakassa bhikkhuno vasena issaraṃ dassento imehi ca pana bhikkhavetiādimāha. Tattha sveva aratiṃ sahatīti soyeva aratiṃ anabhiratiṃ ukkaṇṭhitaṃ sahati abhibhavati. Na taṃ arati sahatīti taṃ pana bhikkhuṃ yā esā pantesu senāsanesu adhikusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanāya arati nāma hoti, sā sahituṃ abhibhavituṃ na sakkoti. Aratiratisahoti aratiñca pañcakāmaguṇaratiñca sahati, abhibhavituṃ sakkoti.

Idāni gāthāhi kūṭaṃ gaṇhanto nāratītiādimāha. Tattha dhīranti viriyavantaṃ. Nāratī dhīraṃ sahatīti idaṃ purimassa kāraṇavacanaṃ. Yasmā sā dhīraṃ na sahati nappahoti dhīraṃ sahituṃ abhibhavituṃ na sakkoti, tasmā nārati sahati dhīraṃ. Dhīro hi aratiṃsahoti aratissahattā hi so dhīro nāma, tasmā aratiṃ sahatīti attho. Sabbakammavihāyīnanti sabbaṃ tebhūmikakammaṃ cajitvā paricchinnaṃ parivaṭumaṃ katvā ṭhitaṃ. Panuṇṇaṃ ko nivārayeti kilese panuditvā ṭhitaṃ ko nāma rāgo vā doso vā nivāreyya. Nekkhaṃ jambonadasseva, ko taṃ ninditumarahatīti

เล่มที่ ๒๑ อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต๙๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “อริยวังสสูตร”