บทว่า ผสฺสสมุทโย มีรูปวิเคราะห์ว่า ผัสสะเป็นเหตุเกิดของอัตภาพนั้น เหตุนั้น อัตภาพนั้นจึงชื่อว่ามีผัสสะเป็นเหตุเกิด. อัตภาพในอนาคตจักบังเกิดได้ เพราะมีผัสสะ คือกรรมที่ทำไว้ในอัตภาพนี้เป็นปัจจัย.

บทว่า ทุติโย อนฺโต ได้แก่ ส่วนที่ ๒.

บทว่า ผสฺสนิโรโธ ได้แก่ นิพพาน.

บทว่า มชฺเฌ ความว่า นิพพานชื่อว่าเป็นท่ามกลาง เพราะหมายความว่าแยกธรรม (ผัสสะและเหตุเกิดของผัสสะ) ออกเป็น ๒ ฝ่ายโดย ตัดตัณหาเครื่องร้อยรัดเสียได้.