บทว่า อวิชฺชา ได้แก่ อวิชชาที่หนาแน่น ที่เป็นตัวไม่รู้ในฐานะทั้ง ๘. อาสวะทั้งหลาย ชื่อว่านิรยคามนิยา เพราะให้สัตว์ไปนรก. อธิบายว่า เป็นเหตุให้สัตว์เกิดในนรก.

แม้ในบทที่เหลือก็มีนัยนี้แหละ.

บทว่า เจตนาหํ ตัดบทเป็น เจตนํ อหํ (เราตถาคตกล่าวเจตนาว่าเป็นกรรม).

ในบทว่า เจตนาหํ นี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงหมายเอาเจตนาที่มีการจัดแจง (สัมปยุตธรรม) ที่รวบรวมธรรมทุกอย่าง (กุศลธรรม อกุศลธรรม) ไว้.

เล่มที่ ๒๒ อังคุตตรนิกาย ปัญจก-ฉักกนิบาต๑,๐๒๕

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. นิพเพธิกสูตร”