@๓ ฉ.ม. สาปิ ปิตุเคเห ๔ ฉ.ม. นิพฺพตฺตกฺขเณเยว

@๕ ฉ.ม. ปริปูรยมานํ ๖ ฉ.ม. เอกนวุติกปฺเป สุมนวสฺสํ วสฺสิ. ตํ ทิสฺวา ราชา "ปุพฺเพ กตาภินีหารา เอสา ภวิสฺสตี"ติ ตุฏฺฐมานโส หุตฺวา "ธีตา เม อตฺตนาว อตฺตโน นามํ คเหตฺวา อาคตา"ติ สุมนาเตฺววสฺสา นามํ กตฺวา "มยฺหํ ธีตา น เอกิกาว นิพฺพตฺติสฺสตี"ติ นครํ วิจินาเปนฺโต "ปญฺจ ทาริกาสตานิ ชาตานี"ติ สุตฺวา สพฺพา อตฺตนาว โปสาเปสิ. มาเส มาเส สมฺปตฺเต "อาเนตฺวา มม ธีตุ ทสฺเสถา"ติ อาห. เอวเมสา มหาสกฺการํ กตฺวา ปฏฺฐนํ ววฏฺฐเปตฺวา เอวํลทฺธนามาติ เวทิตพฺพา.

ตสฺสา สตฺตวสฺสิกกาเล อนาถปิณฺฑิเกน วิหารํ นิฏฺฐาเปตฺวา ตถาคตสฺส ทูเต เปสิเต สตฺถา ภิกฺขุสํฆปริวาโร สาวตฺถึ อคมาสิ. อนาถปิณฺฑิโก คนฺตฺวา ราชานํ เอวมาห "มหาราช สตฺถุ อิธาคมนํ อมฺหากมฺปิ มงฺคลํ ตุมฺหากมฺปิ มงฺคลเมว, สุมนํ ราชกุมารึ ปญฺจหิ ทาริกาสเตหิ สทฺธึ ปุณฺณฆเฏ จ คนฺธมาลาทีนิ จ คาหาเปตฺวา ทสพลสฺส ปจฺจุคฺคมนํ เปเสถา"ติ. ราชา "สาธุ มหาเสฏฺฐี"ติ ตถา อกาสิ. สาปิ รญฺญา วุตฺตนเยเนว คนฺตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา คนฺธมาลาทีหิ ปูเชตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ. สตฺถา ตสฺสา ธมฺมํ เทเสสิ. สา ปญฺจหิ กุมาริกาสเตหิ สทฺธึ โสตาปตฺติผเล ปติฏฺฐาสิ. อญฺญานิปิ ปญฺจ ทาริกาสตานิ ปญฺจ มาตุคามสตานิ จ ปญฺจ อุปาสกสตานิ จ ตสฺมึเยว ขเณ โสตาปตฺติผลํ ปาปุณึสุ. เอวํ ตสฺมึ ทิวเส อนฺตรามคฺเคเยว เทฺว โสตาปนฺนสหสฺสานิ ชาตานิ.

เยน ภควา เตนุปสงฺกมีติ กสฺมา อุปสงฺกมีติ? ปญฺหํ ปุจฺฉิตุกามตาย. กสฺสปสมฺมาสมฺพุทฺธกาเล กิร สหายกา เทฺว ภิกฺขู อเหสุํ. เตสุ เอโก สารณียธมฺมํ ปูเรติ, เอโก ภตฺตคฺควตฺตํ. สารณียธมฺมปูรโก อิตรมาห "อาวุโส อทินฺนผลํ นาม นตฺถิ, อตฺตนา ลทฺธํ ปเรสํ ทตฺวา ภุญฺชิตุํ วฏฺฏตี"ติ. อิตโร ปน อาห "อาวุโส ตฺวํ น ชานาสิ, เทยฺยธมฺมํ นาม วินิปาเตตุํ น วฏฺฏติ, อตฺตโน ยาปนมตฺตเมว คณฺหนฺเตน ภตฺตคฺเค วตฺตํ ปูเรตุํ วฏฺฏตี"ติ. ตีสุ เอโกปิ เอกํ อตฺตโน โอวาเท โอตาเรตุํ นาสกฺขิ เทฺวปิ อตฺตโน ปฏิปตฺตึ ปูเรตฺวา ตโต จุตา กามาวจรเทวโลเก นิพฺพตฺตึสุ. ตตฺถ สารณียธมฺมปูรโก อิตรํ ปญฺจหิ ธมฺเมหิ อธิคณฺหิ.

เล่มที่ ๒๒ อังคุตตรนิกาย ปัญจก-ฉักกนิบาต๓๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. สุมนสูตร”