ชื่อว่าวินัย เพราะจำกัด. อธิบายว่า ทำให้พินาศฉิบหาย. วินัยนั่นแหละเป็นเวนยิกะ (คือความหมายเหมือนกัน). อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่าเวนยิกะเพราะควรกำจัด. อธิบายว่า ควรข่มขี่. แต่เพราะเหตุที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงธรรมเพื่อกำจัด เพื่อสงบระงับราคะเป็นต้น ฉะนั้น จึงทรงเป็นนักกำจัด.

ก็ในบทว่า เวนยิโก นี้มีความหมายของบทดังต่อไปนี้ :-

ชื่อว่าเวนยิกะ เพราะทรงแสดงธรรมเพื่อกำจัด. ก็การพฤติของตัทธิต (หลักไวยากรณ์ชนิดหนึ่ง) มีนัยวิจิตรหลากหลาย. พระผู้มีพระภาคเจ้านี้นั้นทรงเห็นความเป็นนักกำจัด (กิเลส) อันนั้นในพระองค์ จึงทรงอนุญาตปริยายอื่นอีก.

เพราะเหตุที่โลกิยชน เมื่อกระทำสามีจิกรรมมีการกราบเป็นต้น ย่อมทำคนผู้เจริญวัยให้ยินดีร่าเริง แต่เมื่อไม่ทำ ย่อมแผดเผา เบียดเบียน ทำความโทมนัสให้เกิดขึ้นแก่ผู้เจริญวัยเหล่านั้น แต่พระผู้มีพระภาคเจ้าไม่ทรงกระทำสามีจิกรรมเหล่านั้นฉะนั้น พราหมณ์จึงสำคัญว่า พระสมณโคดมนี้แผดเผาผู้เจริญวัยหรือสำคัญว่าพระสมณโคดมนี้เป็นกำพร้า (ไร้ที่พึ่ง) เพราะเว้นจากการประพฤติความดี จึงกล่าวหาพระผู้มีพระภาคเจ้าอีกว่า เป็นตปัสสี คนเผาผลาญ.

เล่มที่ ๒๓ อังคุตตรนิกาย สัตตก-อัฏฐก-นวกนิบาต๓๔๔

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “เวรัญชสูตร”