บทว่า อุปสงฺกมิ ความว่า ได้ยินว่า ตปุสสคฤหบดีนั้นบริโภคอาหารเช้าแล้วคิดว่า เราจักไปเฝ้าพระทศพล ดังนี้จึงออกไปเห็นพระเถระแต่ไกล จึงเข้าไปหาพระอานนท์.

บทว่า ปปาโต วิย ขายติ ยทิทํ เนกฺขมฺมํ ความว่า เนกขัมมะกล่าวคือบรรพชานี้ปรากฏด้วยดี คือปรากฏชัดแก่เราเหมือนเหวใหญ่.

บทว่า เนกฺขมฺเม จิตฺตํ ปกฺขนทติ ความว่า จิตย่อมแล่นไปในบรรพชาด้วยทำให้เป็นอารมณ์ คือจิตทำบรรพชานั้นให้เป็นอารมณ์ ย่อมเลื่อมใส ย่อมดำรงมั่นในบรรพชานั้น ย่อมพ้นจากธรรมอันเป็นข้าศึก.

บทว่า เอตํ สนฺตนฺติ ปสฺสโต ได้แก่ ของภิกษุผู้เห็นอยู่อย่างนี้ว่า เนกขัมมะนี้สงบ คือปราศจากความกระวนกระวายและความเร่าร้อน.

เล่มที่ ๒๓ อังคุตตรนิกาย สัตตก-อัฏฐก-นวกนิบาต๘๓๙

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “ตปุสสสูตร”