บทว่า ปริยาเยน คือ โดยเหตุอันหนึ่ง.

ปฐมฌาน ชื่อว่าบรรลุตามโอกาสโดยเพียงไม่มีความคับแคบทางกามเท่านั้น ไม่ทั่วไปทั้งหมด.

บทว่า ตตฺรปตฺถิ สมฺพาโธ ได้แก่ แม้เมื่อยังมีปฐมฌานนั้นอยู่ ความคับแคบ คือความบีบคั้นก็ยังมีอยู่นั่นเอง.

บาลีว่า ตตฺถปตฺถิ ดังนี้ก็มี.

เล่มที่ ๒๓ อังคุตตรนิกาย สัตตก-อัฏฐก-นวกนิบาต๘๔๙

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “ปัญจาลสูตร”