บทว่า ปริยาเยน คือ โดยเหตุอันหนึ่ง.
ปฐมฌาน ชื่อว่าบรรลุตามโอกาสโดยเพียงไม่มีความคับแคบทางกามเท่านั้น ไม่ทั่วไปทั้งหมด.
บทว่า ตตฺรปตฺถิ สมฺพาโธ ได้แก่ แม้เมื่อยังมีปฐมฌานนั้นอยู่ ความคับแคบ คือความบีบคั้นก็ยังมีอยู่นั่นเอง.
บาลีว่า ตตฺถปตฺถิ ดังนี้ก็มี.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที