ปุน พฺราหฺมโณ ยํ โลเก วโยวุฑฺฒานํ อภิวาทนาทิกุสลสมุทาจารกมฺมํ โลกิยา กโรนฺติ, ตสฺส อกิริยํ สมฺปสฺสมาโน ภควนฺตํ อกิริยวาโทติ อาห. ภควา ปน ยสฺมา กายทุจฺจริตาทีนํ อกิริยํ วทติ, ตสฺมา ตํ อกิริยวาทิตํ ๑- อตฺตนิ สมฺปสฺสมาโน อปรํ ปริยายมนุชานิ. ตตฺถ ฐเปตฺวา กายทุจฺจริตาทีนิ อวเสสา อกุสลา ธมฺมา อเนกวิหิตา ปาปกา อกุสลา ธมฺมาติ เวทิตพฺพา.

ปุน พฺราหฺมโณ ตเทว อภิวาทนาทิกมฺมํ ภควติ อปสฺสนฺโต "อิมํ อาคมฺม อยํ โลกตนฺติ โลกปฺปเวณี อุจฺฉิชฺชตี"ติ มญฺญมาโน ภควนฺตํ อุจฺเฉทวาโทติ อาห. ภควา ปน ยสฺมา ปญฺจกามคุณิกราคสฺส เจว อกุสลจิตฺตทฺวยสมฺปยุตฺตสฺส จ โทสสฺส อนาคามิมคฺเคน อุจฺเฉทํ วทติ, สพฺพากุสลสมฺภวสฺส ปน โมหสฺส อรหตฺตมคฺเคน อุจฺเฉทํ วทติ, ฐเปตฺวา เต ตโย อวเสสานํ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ ยถานุรูปํ จตูหิ มคฺเคหิ อุจฺเฉทํ วทติ, ตสฺมา ตํ อุจฺเฉทวาทํ ๒- อตฺตนิ สมฺปสฺสมาโน อปรํ ปริยายมนุชานิ.

ปุน พฺราหฺมโณ "ชิคุจฺฉติ มญฺเญ สมโณ โคตโม อิทํ วโยวุฑฺฒานํ อภิวาทนาทิกุลสมุทาจารกมฺมํ, เตน น ตํ กโรตี"ติ มญฺญมาโน ภควนฺตํ เชคุจฺฉีติ อาห. ภควา ปน ยสฺมา ชิคุจฺฉติ กายทุจฺจริตาทีหิ, ยานิ กายวจีมโนทุจฺจริตานิ เจว ยา จ อเนกวิหิตานํ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ สมาปตฺติ สมาปชฺชนา สมงฺคิภาโว, ตํ สพฺพํปิ คูถํ วิย มณฺฑนกชาติโก ปุริโส ชิคุจฺฉติ หิริยติ, ตสฺมา ตํ เชคุจฺฉิตํ อตฺตนิ สมฺปสฺสมาโน อปรํ ปริยายมนุชานิ. ตตฺถ กายทุจฺจริเตนาติอาทิ กรณวจนํ อุปโยคตฺเถ ทฏฺฐพฺพํ.

ปุน พฺราหฺมโณ ตเทว อภิวาทนาทิกมฺมํ ภควติ อปสฺสนฺโต "อยํ อิทํ โลกเชฏฺฐกกมฺมํ วิเนติ วินาเสติ, อถวา ยสฺมา เอตํ สามีจิกมฺมํ น กโรติ,

เล่มที่ ๒๓ อังคุตตรนิกาย สัตตก-อัฏฐก-นวกนิบาต๑๐๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “เวรัญชสูตร”