@๕ ฉ.ม. ธมฺมํ ๖ ฉ.ม. สมุฏฺฐาปนตฺถํ

อถ นํ ปุจฺฉนฺโต อปิ ปน ปหาราทาติอาทิมาห. ตตฺถ อภิรมนฺตีติ รตึ วินฺทนฺติ, อนุกฺกณฺฐมานา วสนฺตีติ อตฺโถ. โส "ปริจิณฺณฏฺฐาเนเยว มํ ภควา ปุจฺฉตี"ติ อตฺตมโน หุตฺวา อภิรมนฺติ ภนฺเตติ อาห. อนุปุพฺพนินฺโนติอาทีนิ สพฺพานิ อนุปฏิปาฏิยา นินฺนภาวสฺส เววจนานิ. น อายตเกเนว ปปาโตติ น ฉินฺนตฏมหาโสพฺโภ วิย อาทิโตว ปปาโต. โส หิ ตีรปฺปเทสโต ๑- ปฏฺฐาย เอกงฺคุลทฺวงฺคุลวิทตฺถิรตนยฏฺฐิอุสภอฑฺฒคาวุตคาวุตอฑฺฒโยชนโยชนาทิวเสน ๒- คมฺภีโร หุตฺวา คจฺฉนฺโต สิเนรุปาทมูเล จตุราสีติโยชนสหสฺสคมฺภีโร หุตฺวา ฐิโตติ ทสฺเสติ.

ฐิตธมฺโมติ ฐิตสภาโว ปติฏฺฐิตสภาโว. ๓- กุณเปนาติ เยน เกนจิ หตฺถิอสฺสาทีนํ กเฬวเรน. ถลํ อุสฺสาเหตีติ ๔- หตฺเถน คเหตฺวา วิย วีจิปฺปหาเรเนว ถเล ๕- ขิปติ.

คงฺคายมุนาติ อิธ ฐตฺวา อิมาสํ นทีนํ อุปฺปตฺติกถํ กเถตุํ วฏฺฏติ. อยํ ตาว ชมฺพูทีโป ทสสหสฺสโยชนปริมาโณ, ตตฺถ จตุสหสฺสโยชนปริมาโณ ปเทโส อุทเกน อชฺโฌตฺถโฏ มหาสมุทฺโทติ สงฺขํ คโต, ติสหสฺสโยชนปฺปมาเณ มนุสฺสา วสนฺติ, ติสหสฺสโยชนปฺปมาเณ ฐาเน ๖- หิมวา ปติฏฺฐิโต อุพฺเพเธน ปญฺจโยชนสติโก จตุราสีติกูฏสหสฺสปฏิมณฺฑิโต สมนฺตโต สนฺทมานาหิ ปญฺจมหานทีหิ วิจิตฺโต, ๗- ยตฺถ อายามวิตฺถาเรน จ คมฺภีรโต จ ปณฺณาสปณฺณาสโยชนา ทิยฑฺฒโยชน- สตปริมณฺฑลา อโนตตฺตทโห กณฺณมุณฺฑทโห รถกาฬทโห ๘- ฉนฺทนฺตทโห กุณาลทโห มนฺทากินิทโห สีหปฺปาตทโหติ สตฺต มหาสรา ปติฏฺฐิตา. ๙-

เล่มที่ ๒๓ อังคุตตรนิกาย สัตตก-อัฏฐก-นวกนิบาต๑๓๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “ปหาราทสูตร”