@4 cha.Ma....anudhammabhūtaṃ vipassanādhammaṃ paṭipannā 5 cha.Ma. yāva na niyyānikaṃ Samāpattivasena. Vitthārikanti vitthaṭaṃ tasmiṃ tasmiṃ disābhāge patiṭṭhitavasena. Bahujaññanti bahūhi ñātaṃ paṭividdhaṃ bahujanābhisamayavasena. Puthubhūtanti sabbākārena puthulabhāvaṃ pattaṃ. Kathaṃ? yāva devamanussehi suppakāsitanti, yattakā viññujātikā devā ceva manussā ca atthi sabbehi suṭṭhu pakāsitanti attho. Appossukkoti nirālayo. Tvañhi pāpima aṭṭhamasattāhato paṭṭhāya "parinibbātu dāni bhante bhagavā, parinibbātu sugato"ti viravanto āhiṇḍittha. Ajja dāni paṭṭhāya vigatussāho hohi, mā mayhaṃ parinibbānatthaṃ vāyāmaṃ karohīti vadati.

Sato sampajāno āyusaṅkhāraṃ ossajjīti satiṃ sūpaṭṭhitaṃ katvā ñāṇena paricchinditvā āyusaṅkhāraṃ vissajji pajahi. Tattha na bhagavā hatthena leḍḍuṃ viya āyusaṅkhāraṃ ossajji. Temāsamattameva pana phalasamāpattiṃ samāpajjitvā tato paraṃ samāpajjissāmīti cittaṃ uppādesi. Taṃ sandhāya vuttaṃ "ossajjī"ti. Avassajjītipi pāṭho. Mahābhūmicāloti mahanto paṭhavīkamPo. Tadā kira dasasahassīlokadhātu kampittha. Bhiṃsanakoti bhayajanako. Devadundubhiyo ca phaliṃsūti devabheriyo phaliṃsu, devo sugajjitaṃ gajji, akālavijjulatā nicchariṃsu, khaṇikavassaṃ vassīti vuttaṃ hoti.

Udānaṃ udānesīti kasmā udānesi? koci nāma vadeyya "bhagavā pacchato Pacchato anubandhitvā `parinibbātu bhante'ti upadduto bhayena āyusaṅkhāraṃ vissajjesī"ti, tassokāso mā hotu, bhītassa hi udānaṃ nāma natthīti pītivegavissaṭṭhaṃ udānaṃ udānesi.

Tattha sabbesaṃ soṇasiṅgālādīnaṃpi paccakkhabhāvato tulitaṃ paricchinnanti tulaṃ. Kintaṃ? kāmāvacarakammaṃ. Na tulaṃ, na vā tulaṃ sadisamassa aññaṃ lokiyakammaṃ natthīti Atulaṃ. Kintaṃ? mahaggatakammaṃ. Athavā kāmāvacaraṃ rūpāvacaraṃ tulaṃ, arūpāvacaraṃ atulaṃ.

เล่มที่ ๒๓ อังคุตตรนิกาย สัตตก-อัฏฐก-นวกนิบาต๒๒๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “ภูมิจาลสูตร”