ภริยาสูตร
[๖๐] อถโข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน อนาถปิณฺฑิกสฺส คหปติสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ ฯ เตน โข ปน สมเยน อนาถปิณฺฑิกสฺส คหปติสฺส นิเวสเน มนุสฺสา อุจฺจาสทฺทา มหาสทฺทา โหนฺติ ฯ อถโข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ #๑ สี. มุทฺธาวสิตฺโต ฯ ๒ ม. อชายิหํ ฯ ๓ ม. ปถโพฺย เม น วิปชฺชติ ฯ นิสินฺนํ โข อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ ภควา เอตทโวจ กึ นุ เต คหปติ นิเวสเน มนุสฺสา อุจฺจาสทฺทา มหาสทฺทา เกวฏฺโฏ ๑ มญฺเญ มจฺเฉ วิโลเปตีติ ๒ ฯ อยํ ภนฺเต สุชาตา ฆรสุณฺหา อฑฺฒา กุลา อานีตา สา เนว สสฺสุํ อาทิยติ น สสฺสุรํ อาทิยติ น สามิกํ อาทิยติ ภควนฺตมฺปิ น สกฺกโรติ น ครุกโรติ น มาเนติ น ปูเชตีติ ฯ อถโข ภควา สุชาตํ ฆรสุณฺหํ อามนฺเตสิ เอหิ สุชาเตติ ฯ เอวํ ภนฺเตติ โข สุชาตา ฆรสุณฺหา ภควโต ปฏิสฺสุณิตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข สุชาตํ ฆรสุณฺหํ ภควา เอตทโวจ สตฺต โข อิมา สุชาเต ปุริสสฺส ภริยา กตมา สตฺต วธสมา โจรสมา ๓ อยฺยสมา มาตุสมา ๔ ภคินิสมา สขีสมา ทาสีสมา อิมา โข สุชาเต สตฺต ปุริสสฺส ภริยา ตาสํ ตฺวํ กตมาติ ฯ นาหํ ภนฺเต อิมสฺส ภควตา สงฺขิตฺเตน ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ สาธุ เม ภนฺเต ภควา ตถา ธมฺมํ เทเสตุ ยถาหํ อิมสฺส ภควตา สงฺขิตฺเตน ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชาเนยฺยนฺติ ฯ เตนหิ สุชาเต สุณาหิ สาธุกํ มนสิกโรหิ ภาสิสฺสามีติ ฯ เอวํ ภนฺเตติ โข สุชาตา ฆรสุณฺหา ภควโต ปจฺจสฺโสสิ ฯ ภควา เอตทโวจ ปทุฏฺฐจิตฺตา อหิตานุกมฺปินี อญฺเญสุ รตฺตา อติมญฺญเต ปตึ ธเนน กีตสฺส วธาย อุสฺสุกา #๑ เกวฏฺฏา ฯ ๒ ม. มจฺฉวิโลเปติ ฯ ๓ วธกสมา โจรีสมา ฯ ๔ ม. มาตาสมา ฯ ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา วธกา ๑ จ ภริยาติ จ สา ปวุจฺจติ ฯ ยํ อิตฺถิยา วินฺทติ สามิโก ธนํ สิปฺปํ วณิชฺชญฺจ กสิมธิฏฺฐหิ ๒ อปฺปมฺปิ ตสฺมา ๓ อปหาตุมิจฺฉติ ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา โจรา ๔ จ ภริยาติ จ สา ปวุจฺจติ ฯ อกมฺมกามา อลสา มหคฺฆสา ผรุสา จ จณฺฑี จ ๕ ทุรุตฺตวาทินี อุฏฺฐายกานํ อภิภุยฺย วตฺตติ ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา อยฺยา จ ภริยาติ จ สา ปวุจฺจติ ฯ ยา สพฺพทา โหติ หิตานุกมฺปินี มาตาว ปุตฺตํ อนุรกฺขเต ปตึ ตโต ธนํ สมฺภตมสฺส รกฺขติ ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา มาตา จ ภริยาติ จ สา ปวุจฺจติ ฯ ยถาปิ เชฏฺฐา ภคินี กนิฏฺฐา ๖ สคารวา โหติ สกมฺหิ สามิเก หิรีมนา ภตฺตุวสานุวตฺตินี #๑ ม. วธา ฯ ๒ ม. กสึ อธิฏฺฐหํ ฯ ๓ ม. ตสฺส ฯ ๔ ม. โจรี ฯ ๕ ม. จสทฺโท นตฺถิ ฯ #๖ ม. กนิฏฺฐกา ฯ ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา ภคินี จ ภริยาติ จ สา ปวุจฺจติ ฯ ยาจีธ ทิสฺวาน ปตึ ปโมทติ สขี สขารํว จิรสฺสมาคตํ โกเลยฺยกา สีลวตี ปติพฺพตา ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา สขี จ ภริยาติ จ สา ปวุจฺจติ ฯ อกฺกุทฺธสนฺตา วธทณฺฑตชฺชิตา อรุทฺธจิตฺตา ปติโน ติติกฺขติ อกฺโกธนา ภตฺตุวสานุวตฺตินี ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา ทาสี จ ภริยาติ จ สา ปวุจฺจติ ฯ ยาจีธ ภริยา วธกาติ วุจฺจติ โจรี จ อยฺยาติ จ สา ปวุจฺจติ ทุสฺสีลรูปา ผรุสา อนาทรา กายสฺส เภทา นิรยํ วชนฺติ ตา ฯ ยาจีธ มาตา ภคินี สขี ๑ จ ทาสี จ ภริยาติ จ สา ปวุจฺจติ สีเล ฐิตตฺตา จิรรตฺตสํวุตา กายสฺส เภทา สุคตึ วชนฺติ ตาติ ฯ #๑ ม. สขีติ จ ฯ อิมานิ โข สุชาเต สตฺต ปุริสสฺส ภริยา ตาสํ ตฺวํ กตมาติ ฯ อชฺชตคฺเค มํ ภนฺเต ภควา ทาสีสมํ สามิกสฺส ภริยํ ธาเรตูติ ฯ