สุริยสูตร
TIPITAKA Volume 23 : PALI ROMAN Sutta Pitaka Vol 15 : Sutta. Aṅ. (4): sattaka-aṭṭhaka-navakanipātā
[63] Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati ambapālīvane. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi bhikkhavoti . bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ . bhagavā etadavoca aniccā bhikkhave saṅkhārā adhuvā bhikkhave saṅkhārā anassāsikā bhikkhave saṅkhārā yāvañcidaṃ bhikkhave alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ alaṃ virajjituṃ alaṃ vimuccituṃ {63.1} sineru bhikkhave pabbatarājā caturāsītiyojanasahassāni āyāmena caturāsītiyojanasahassāni vitthārena caturāsītiyojanasahassāni mahāsamudde ajjhogāḷho caturāsītiyojanasahassāni mahāsamuddā accuggato hoti kho so bhikkhave samayo yaṃ
[1]- bahūni vassāni bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni bahūni vassasatasahassāni devo na vassati deve kho pana bhikkhave avassante yekecime vījagāmabhūtagāma- osadhītiṇavanappatayo te ussussanti vissussanti na bhavanti evaṃ aniccā bhikkhave saṅkhārā evaṃ adhuvā bhikkhave saṅkhārā evaṃ anassāsikā bhikkhave saṅkhārā yāvañcidaṃ bhikkhave alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ alaṃ virajjituṃ alaṃ vimuccituṃ {63.2} hoti kho so bhikkhave samayo yaṃ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena dutiyo suriyo pātubhavati dutiyassa bhikkhave suriyassa pātubhāvā yākāci kunnadiyo kussobbhā 2- sabbā tā ussussanti vissussanti na bhavanti evaṃ aniccā bhikkhave saṅkhārā ... Alaṃ vimuccituṃ {63.3} hoti kho so bhikkhave samayo yaṃ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena tatiyo @Footnote: 1 Ma. kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena . 2 Sī. kussubbhā. Ma. kusobbhā. @evamuparipi. Suriyo pātubhavati tatiyassa bhikkhave suriyassa pātubhāvā yā tā mahānadiyo seyyathīdaṃ gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī sabbā tā ussussanti vissussanti na bhavanti evaṃ aniccā bhikkhave saṅkhārā ... Alaṃ vimuccituṃ {63.4} hoti kho so bhikkhave samayo yaṃ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena catuttho suriyo pātubhavati catutthassa bhikkhave suriyassa pātubhāvā ye te mahāsarā yato imā mahānadiyo sambhavanti 1- seyyathīdaṃ gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī 2- sabbe te ussussanti vissussanti na bhavanti evaṃ aniccā bhikkhave saṅkhārā ... Alaṃ vimuccituṃ {63.5} hoti kho so bhikkhave samayo yaṃ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena pañcamo suriyo pātubhavati pañcamassa bhikkhave suriyassa pātubhāvā yojanasatikānipi mahāsamudde udakāni ogacchanti dviyojanasatikānipi tiyojanasatikānipi catuyojanasatikānipi pañcayojanasatikānipi chayojanasatikānipi sattayojanasatikānipi mahāsamudde udakāni ogacchanti sattatālampi mahāsamudde udakaṃ saṇṭhāti chatālampi pañcatālampi catutālampi titālampi dvitālampi tālamattampi mahāsamudde udakaṃ saṇṭhāti sattaporisampi mahāsamudde udakaṃ saṇṭhāti chaporisampi pañcaporisampi catuporisampi tiporisampi dviporisampi porisamattampi 3- aḍḍhaporisampi kaṭimattampi jannukamattampi goppakamattampi mahāsamudde udakaṃ saṇṭhāti seyyathāpi bhikkhave saradasamaye thullaphusitake deve vassante tattha tattha gopadesu udakāni @Footnote: 1 Ma. pavattanti . 2 Ma. anotattā sīhapapātā rathakārā kaṇṇamuṇḍā kuṇālā @chaddantā mandākiniyā . 3 Ma. porisampi. Ṭhitāni honti evameva kho bhikkhave tattha tattha gopadamattāni 1- mahāsamudde udakāni ṭhitāni honti pañcamassa bhikkhave suriyassa pātubhāvā aṅgulipabbamattampi mahāsamudde udakaṃ na hoti evaṃ aniccā bhikkhave saṅkhārā ... Alaṃ vimuccituṃ {63.6} hoti kho so bhikkhave samayo yaṃ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena chaṭṭho suriyo pātubhavati chaṭṭhassa bhikkhave suriyassa pātubhāvā ayañca mahāpaṭhavī sineru ca pabbatarājā dhūpāyanti sandhūpāyanti sampadhūpāyanti 2- seyyathāpi bhikkhave kumbhakārapāko ālimpito dhūpeti sandhūpeti sampadhūpeti evameva kho bhikkhave chaṭṭhassa suriyassa pātubhāvā ayañca mahāpaṭhavī sineru ca pabbatarājā dhūpāyanti sandhūpāyanti evaṃ aniccā bhikkhave saṅkhārā ... Alaṃ vimuccituṃ {63.7} hoti kho so bhikkhave samayo yaṃ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena sattamo suriyo pātubhavati sattamassa bhikkhave suriyassa pātubhāvā ayañca mahāpaṭhavī sineru ca pabbatarājā ādippanti pajjalanti ekajālā bhavanti imassā ca bhikkhave mahāpaṭhaviyā sinerussa ca pabbatarājassa jhāyamānānaṃ dayhamānānaṃ acci vātena khittā yāva brahmalokāpi gacchati sinerussa bhikkhave pabbatarājassa jhāyamānassa dayhamānassa vinassamānassa mahatā tejokhandhena abhibhūtassa yojanasatakānipi kūṭāni palujjanti dviyojanasatikānipi tiyojanasatikānipi catuyojanasatikānipi pañcayojanasatikānipi kūṭāni palujjanti imassā ca bhikkhave mahāpaṭhaviyā sinerussa ca pabbatarājassa @Footnote: 1 Ma. gopphakamattāni . 2 Ma. dhūmāyanti saṃdhūmāyanti sampadhūmāyanti. evamuparipi. Jhāyamānānaṃ dayhamānānaṃ neva chārikā paññāyati na masi seyyathāpi bhikkhave sappissa vā telassa vā jhāyamānassa dayhamānassa neva chārikā paññāyati na masi evameva kho bhikkhave imassā ca mahāpaṭhaviyā sinerussa ca pabbatarājassa jhāyamānānaṃ dayhamānānaṃ neva chārikā paññāyati na masi evaṃ aniccā bhikkhave saṅkhārā evaṃ adhuvā bhikkhave saṅkhārā evaṃ anassāsikā bhikkhave saṅkhārā yāvañcidaṃ bhikkhave alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ alaṃ virajjituṃ alaṃ vimuccituṃ {63.8} tatra bhikkhave ko mantā ko saddhātā ayañca paṭhavī sineru ca pabbatarājā dayhissanti vinassissanti na bhavissantīti aññatra diṭṭhapadehi. Bhūtapubbaṃ bhikkhave sunetto nāma satthā ahosi titthakaro kāmesu vītarāgo sunettassa kho pana bhikkhave satthuno anekāni sāvakasatāni ahesuṃ sunetto