๔. อุปาลิวคฺค

๑. อุปาลิสุตฺตวณฺณนา

[๓๑] จตุตฺถสฺส ปฐเม สํฆสุฏฺฐุตายาติอาทีสุ สํฆสุฏฺฐุตา นาม สํฆสฺส สุฏฺฐุ ภาโว, "สุฏฺฐุ เทวา"ติ อาคตฏฺฐาเน วิย "สุฏฺฐุ ภนฺเต"ติ ปิยวจนสมฺปฏิจฺฉนภาโว. ๑- โย จ ตถาคตสฺส วจนํ สมฺปฏิจฺฉติ, ตสฺส ตํ ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย สํวตฺตติ. ตสฺมา สํฆสฺส "สุฏฺฐุ ภนฺเต"ติ มม วจนสมฺปฏิจฺฉนตฺถํ ปญฺญตฺตํ อสมฺปฏิจฺฉเน อาทีนวํ สมฺปฏิจฺฉเน จ อานิสํสํ ทสฺเสตฺวา, น พลกฺกาเรน อภิภวิตฺวาติ เอตมตฺถํ อาวิกโรนฺโต อาห สํฆสุฏฺฐุตายาติ. สํฆผาสุตายาติ สํฆสฺส ผาสุตาย, ๒- สหชีวิตาย สุขวิหารตฺถายาติ อตฺโถ.

ทุมฺมงฺกูนํ ปุคฺคลานํ นิคฺคหายาติ ทุมฺมงฺกู นาม ทุสฺสีลปุคฺคลา, เย มงฺกุตํ อาปาทิยมานาปิ ทุกฺเขน อาปชฺชนฺติ, วีติกฺกมํ กโรนฺตา วา กตฺวา วา น ลชฺชนฺติ, เตสํ นิคฺคหตฺถาย. เต หิ สิกฺขาปเท อสติ "กึ ตุเมฺหหิ ทิฏฺฐํ, กึ สุตํ, กึ อเมฺหหิ กตํ, กตมสฺมึ วตฺถุสฺมึ กตมํ อาปตฺตึ อาโรเปตฺวา ๓- อเมฺห นิคฺคณฺหถา"ติ สํฆํ วิเหเฐสฺสนฺติ. ๔- สิกฺขาปเท ปน สติ เตสํ ๕- สํโฆ สิกฺขาปทํ ทสฺเสตฺวา สห ธมฺเมน นิคฺคเหสฺสติ. เตน วุตฺตํ "ทุมฺมงฺกูนํ ปุคฺคลานํ นิคฺคหายา"ติ.