๙. โกกาลิกสุตฺตวณฺณนา

[๘๙] นวเม โกกาลิโก ภิกฺขุ เยน ภควา เตนุปสงฺกมีติ โก อยํ โกกาลิโก, กสฺมา จ อุปสงฺกมิ? อยํ กิร โกกาลิกรฏฺเฐ โกกาลิกนคเร โกกาลิกเสฏฺฐิสฺส ปุตฺโต ปพฺพชิตฺวา ปิตรา การิเต วิหาเร ปฏิวสติ. ๒- จูฬโกกาลิโกติ นาเมน, น ปน เทวทตฺตสฺส สิสฺโส. โส หิ พฺราหฺมณปุตฺโต มหาโกกาลิโก นาม. ภควติ ปน สาวตฺถิยํ วิหรนฺเต เทฺว อคฺคสาวกา ปญฺจมตฺเตหิ ภิกฺขุสเตหิ สทฺธึ ปชปทจาริกํ จรมานา อุปกฏฺฐาย วสฺสูปนายิกาย วิเวกาวาสํ วสิตุกามา เต ภิกฺขู

โกกาลิโก จินฺเตสิ "ปรมปฺปิจฺฉา อคฺคสาวกา ปยุตฺตวาจาย อุปฺปนฺนํ ลาภํ น สาทิยิสฺสนฺติ, อสาทิยนฺตา `อาวาสิกสฺส เทถา'ติ วกฺขนฺตี"ติ ตํ ลาภํ ๒- คาหาเปตฺ- วา เถรานํ สนฺติกํ อคมาสิ. เถรา ทิสฺวาว "อิเม ปจฺจยา เนวมฺหากํ, น โกกาลิกสฺส กปฺปนฺตี"ติ ปฏิกฺขิปิตฺวา ปกฺกมึสุ. โกกาลิโก "กถํ หิ นาม อตฺตนา ๓- อคฺคณฺหนฺตา มยฺหมฺปิ อทาเปตฺวา ปกฺกมิสฺสนฺตี"ติ อาฆาตํ อุปฺปาเทสิ. เตปิ ภควโต สนฺติกํ คนฺตฺวา ภควนฺตํ วนฺทิตฺวา ปุน อตฺตโน ปริสํ อาทาย ปชปทจาริกํ จรนฺตา อนุปุพฺเพน ตสฺมึ รฏฺเฐ ตเทว นครํ ปจฺจาคมึสุ. นาครา เถเร สญฺชานิตฺวา สห ปริกฺขาเรหิ ทานํ สชฺเชตฺวา นครมชฺเฌ มณฺฑปํ กตฺวา ทานํ อทํสุ. เถรานญฺจ ปริกฺขาเร อุปนาเมสุํ. เถรา ภิกฺขุสํฆสฺส นิยฺยาทยึสุ. ตํ ทิสฺวา โกกาลิโก จินฺเตสิ "อิเม ปุพฺเพ อปฺปิจฺฉา อเหสุํ, อิทานิ ปาปิจฺฉา ชาตา, ปุพฺเพปิ อปฺปิจฺฉสนฺตุฏฺฐปวิวิตฺตสทิสาว มญฺเญ"ติ เถเร อุปสงฺกมิตฺวา "อาวุโส ตุเมฺห ปุพฺเพ อปฺปิจฺฉา วิย, อิทานิ ปน ปาปภิกฺขู ชาตตฺถา"ติ วตฺวา "มูลฏฺฐาเนเยว เนสํ ปติฏฺฐํ