@๓ ฉ.ม. อนฺตรํ ๔ ฉ.ม. นานปฺปการกํ ฌายติ ๕ ฉ.ม. สทฺธ ปตนํ ปสฺสตีติ ๑- อตฺโถ. เนว ปฐวึ นิสฺสาย ฌายตีติ สมาปตฺติสุขนิกนฺติยา อภาเวน ปฐวีอารมฺมณาย จตุกฺกปญฺจกชฺฌานสญฺญาย น ฌายติ, นิกนฺติยา อภาเวเนว โส อาชานีโย นาม โหตีติ. ฌายติ จ ปนาติ นิพฺพานารมฺมณาย ผลสมาปตฺติยา ฌายติ. ปฐวิยํ ปฐวีสญฺญา วิภูตา โหตีติ ปฐวารมฺมเณ อุปฺปนฺนา จตุกฺก- ปญฺจกชฺฌานสญฺญา วิภูตา ปากฏา โหติ. "วิภูตา ภนฺเต รูปสญฺญา อวิภูตา อฏฺฐิกสญฺญา"ติ อิมสฺมิญฺหิ สุตฺเต สมติกฺกมสฺส อตฺถิตาย วิภูตตา วุตฺตา, อิธ ปน วิปสฺสนาวเสน อนิจฺจทุกฺขานตฺตโต ทิฏฺฐตฺตา วิภูตา นาม ชาตา. อาโปสญฺญาทีสุปิ เอเสว นโย. เอวเมตฺถ เหฏฺฐา วิย สมาปตฺติวเสน สมติกฺกมํ อวตฺวา วิปสฺสนาวารวเสน ๒- สมติกฺกโม วุตฺโต. เอวํฌายีติ เอวํ วิปสฺสนาปฏิปาฏิยา อาคนฺตฺวา อุปฺปาทิตาย ผลสมาปตฺติยา ฌายนฺโต.