น วณํ ปฏิจฺฉาเทตา โหตีติ คุนฺนํ วุตฺตนเยเนว สญฺชาเต วเณ ๒- เภสชฺชํ ทตฺวา วาเกน วา จีรเกน วา พนฺธิตฺวา ปฏิจฺฉาเทตพฺโพ โหติ. พาลโคปาลโก ตํ น กโรติ. อถสฺส ๓- คุนฺนํ วเณหิ ยูสา ปคฺฆรติ, ตา อญฺญมญฺญํ นิฆํสนฺติ. เตน อญฺเญสมฺปิ วณา ชายนฺติ. เอวํ คาโว เคลญฺญาภิภูตา เนว ยาวทตฺถํ ติณานิ ขาทิตุํ ฯเปฯ ปริพาหิโร โหติ.

น ธูมํ กตฺตา โหตีติ อนฺโตวสฺเส ฑํสมกสาทีนํ อุสฺสนฺนกาเล โคคเณ วชํ ปวิฏฺเฐ ตตฺถ ตตฺถ ธูโม กาตพฺโพ โหติ. อปณฺฑิตโคปาลโก ตํ น กโรติ, โคคโณ สพฺพรตฺตึ ฑํสาทีหิ อุปทฺทุโต นิทฺทํ อลภิตฺวา ปุนทิวเส อรญฺเญ ตตฺถ ตตฺถ รุกฺขมูลาทีสุ นิปชฺชิตฺวา นิทฺทายติ. เนว ยาวทตฺถํ ติณานิ ขาทิตุํ ฯเปฯ ปริพาหิโร โหติ.

น ติตฺถํ ชานาตีติ ติตฺถํปิ สมนฺติ วา วิสมนฺติ วา สคาหนฺติ วา นิคฺคาหนฺติ วา น ชานาติ. โส อติตฺเถน คาวิโย โอตาเรติ. ตาสํ วิสมติตฺเถ ปาสาณาทีนิ อกฺกมนฺตีนํ ปาทา ภิชฺชนฺติ. สคาหํ คมฺภีรติตฺถํ โอติณฺเณ กุมฺภีลาทโย คาโว คณฺหนฺติ. "อชฺช เอตฺติกา คาโว นฏฺฐา, อชฺช เอตฺติกา คาโว นฏฺฐา"ติ วตฺตพฺพตํ อาปชฺชนฺติ. เอวมสฺส โคคโณปิ ปริหายติ ฯเปฯ ปญฺจโครสโตปิ ปริพาหิโร โหติ.

เล่มที่ ๒๔ อังคุตตรนิกาย ทสก-เอกาทสกนิบาต๑๗๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “โคปาลกสูตร”