5. Akkosavagga

4. Kusinārasuttavaṇṇanā

[44] Pañcamassa catutthe kusinārāyanti evaṃnāmake nagare. Devatānaṃ atthāya baliṃ haranti etthāti baliharaṇo, tasmiṃ baliharaṇe. Acchiddena appaṭimaṃsenātiādīsu yena kenacideva pahaṭo vā hoti, vejjakammādīni vā katāni, tassa kāyasamācāro upacikādīhi khāyitatālapaṇṇaṃ viya chiddo ca, paṭimasituṃ yattha katthaci gahetvā ākaḍḍhituṃ sakkuṇeyyatāya sappaṭimaṃso hoti, viparīto acchiddo appaṭimaṃso nāma. Vacīsamācāro pana musāvādaomasavādapesuññaamūlakānuddhaṃsanādīhi chiddo ca sappaṭimaṃso ca hoti, viparīto acchiddo appaṭimaṃso. Mettaṃ nu kho me cittanti palibodhaṃ chinditvā kammaṭṭhānabhāvanānuyogena adhigataṃ anāghātanti āghātavirahitaṃ, vikkhambhanena vihatāghātanti attho. Kattha vuttanti idaṃ sikkhāpadaṃ katarasmiṃ nagare vuttaṃ.

Kālena vakkhāmītiādīsu ekaṃ okāsaṃ kāretvā codento kālena vadati nāma. Saṃghamajjhe vā gaṇamajjhe vā salākaggayāguggabhattaggavitakkamāḷakabhikkhācāramagga- āsanasālāsu vā upaṭṭhānasālāsu vā upaṭṭhākehi parivāritakkhaṇe vā codento akālena vadati nāma. Tacchena vadanto bhūtena vadati nāma. "daharamahallakaparisāvacaraka- paṃsukūlikadhammakathikapaṭirūpaṃ tava idan"ti vadanto pharusena vadati nāma. Kāraṇanissitaṃ pana katvā "bhante mahallakatthaparisāvacarakatthapaṃsukūlikatthadhammakathikatthapaṭirūpaṃ tumhākaṃ idan"ti vadanto saṇhena vadati nāma. Kāraṇanissitaṃ katvā vadanto atthasañhitena vadati nāma. Mettacitto vakkhāmi no dosantaroti mettacittaṃ paccupaṭṭhapetvā vakkhāmi, na duṭṭhacitto hutvā.