อาพาธสูตร
TIPITAKA Volume 24 : PALI ROMAN Sutta Pitaka Vol 16 : Sutta. Aṅ. (5): dasaka-ekādasakanipātā
[60] Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme . tena kho pana samayena āyasmā girimānando ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno . athakho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca āyasmā bhante girimānando ābādhiko hoti dukkhito Bāḷhagilāno sādhu bhante bhagavā yenāyasmā girimānando tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyāti . sace kho tvaṃ ānanda girimānandassa bhikkhuno upasaṅkamitvā 1- dasa saññā bhāseyyāsi ṭhānaṃ kho panetaṃ vijjati yaṃ girimānandassa bhikkhuno dasa saññā sutvā so ābādho ṭhānaso paṭipassambheyya katamā dasa aniccasaññā anattasaññā asubhasaññā ādīnavasaññā pahānasaññā virāgasaññā nirodhasaññā sabbaloke anabhiratasaññā sabbasaṅkhāresu aniccasaññā 2- ānāpānasati. {60.1} Katamā cānanda aniccasaññā idhānanda bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati rūpaṃ aniccaṃ vedanā aniccā saññā aniccā saṅkhārā aniccā viññāṇaṃ aniccanti iti imesu pañcasu upādānakkhandhesu aniccānupassī viharati ayaṃ vuccatānanda aniccasaññā. {60.2} Katamā cānanda anattasaññā idhānanda bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati cakkhuṃ 3- anattā rūpaṃ 4- anattā sotaṃ anattā saddā anattā ghānaṃ anattā gandhā anattā jivhā anattā rasā anattā kāyo 5- anattā phoṭṭhabbā anattā mano anattā dhammā anattāti iti imesu chasu ajjhattikabāhiresu āyatanesu anattānupassī viharati ayaṃ vuccatānanda anattasaññā. @Footnote: 1 Ma. ayaṃ pāṭho natthi . 2 Ma. anicchāsaññā. ito paraṃ īdisameva. 3 Ma. cakkhu. @ 4 Ma. rūpā. 5 Ma. kāyā. {60.3} Katamā cānanda asubhasaññā idhānanda bhikkhu imameva kāyaṃ uddhaṃpādatalā adhokesamatthakā tacapariyantaṃ pūrannānappakārassa 1- asucino paccavekkhati atthi imasmiṃ kāye kesā lomā nakhā dantā taco maṃsaṃ nhārū aṭṭhī 2- aṭṭhimiñjaṃ vakkaṃ hadayaṃ yakanaṃ kilomakaṃ pihakaṃ papphāsaṃ antaṃ antaguṇaṃ udariyaṃ karīsaṃ pittaṃ semhaṃ pubbo lohitaṃ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā muttanti iti imasmiṃ kāye asubhānupassī viharati ayaṃ vuccatānanda asubhasaññā. {60.4} Katamā cānanda ādīnavasaññā idhānanda bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati bahudukkho kho ayaṃ kāyo bahuādīnavoti 3- iti imasmiṃ kāye vividhā ābādhā uppajjanti seyyathīdaṃ cakkhurogo sotarogo ghānarogo jivhārogo kāyarogo sīsarogo kaṇṇarogo mukharogo dantarogo