พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภมาร

ตรัสพระธรรมเทศนานี้ว่า "นิฏฺฐํ คโต" เป็นต้น. มารแปลงเป็นช้างรัดกระหม่อมพระราหุล

ความพิสดารว่า ในวันหนึ่งเวลาวิกาล พระเถระเป็นอันมากเข้าไปสู่พระเชตวันมหาวิหาร ไปถึงที่เป็นที่อยู่ของพระราหุลเถระแล้ว ก็ไล่ท่านให้ลุกขึ้น. ท่านเมื่อไม่เห็นที่เป็นที่อยู่ในที่อื่น จึงไปนอนที่หน้ามุขพระคันธกุฎีของพระตถาคต. คราวนั้น ท่านผู้มีอายุนั้นบรรลุพระอรหัตแล้ว ได้เป็นผู้ยังไม่มีพรรษาเลย.

มารชื่อวสวัตดี ดำรงอยู่ในภพนั่นแหละ เห็นท่านผู้มีอายุนั้นนอนที่หน้ามุขพระคันธกุฎี จึงคิดว่า "พระหน่อน้อยผู้แทงใจของพระสมณโคดมนอนข้างนอก ส่วนพระองค์ผทมในภายในพระคันธกุฎี เมื่อเราบีบคั้นพระหน่อน้อย พระองค์เองก็จัก (เป็นเหมือน) ถูกบีบคั้น (ด้วย)."