บทว่า อุทยพฺพยํ คือ ซึ่งความเกิดขึ้นแห่งขันธ์ ๕ โดยลักษณะ ๒๕##- และความเสื่อมแห่งขันธ์ ๕ โดยลักษณะ ๒๕ ###- เหมือนกัน. ____________________________ ##- ๑. รูปเกิดขึ้นเพราะอวิชชา. ๒…เพราะตัณหา. ๓…เพราะกรรม.

๔…เพราะอาหาร. ๕. ความเกิดขึ้นของรูปอย่างเดียว ไม่อาศัยเหตุปัจจัย. ส่วนเวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณก็เหมือนกัน ต่างแต่ข้อ ๔ ให้เปลี่ยนว่า เกิดขึ้นเพราะผัสสะ วิญญาณเกิดขึ้นเพราะนามรูป

๕x๕ จึงเป็น ๒๕. ###- ๒. ในลักษณะความเสื่อม พึงทราบโดยนัยตรงกันข้าม.

บทว่า ปีติปาโมชฺชํ คือ เมื่อพิจารณาความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปแห่งขันธ์ทั้งหลายอย่างนี้อยู่ ชื่อว่าย่อมได้ปีติในธรรมและปราโมทย์ในธรรม.