ที่ชื่อว่าอุทาน ด้วยอรรถว่ากระไร? ด้วยอรรถว่าเปล่งออก.

ที่ชื่อว่าอุทานนี้ คืออะไร? คือการเปล่งอันตั้งขึ้นด้วยกำลังของปิติ.

เหมือนอย่างว่า วัตถุที่จะพึงนับมีน้ำมันเป็นต้นอันใด ไม่สามารถจะนับเอาประมาณได้ ย่อมไหลไป วัตถุนั้นเรียกว่าอวเสกะ ไหลลง

อนึ่ง สายน้ำใด ไม่อาจขังติดเหมือง ท่วมไป สายน้ำนั้นเรียกว่าโอฆะ ห้วงน้ำ ฉันใด สิ่งใดที่ตั้งขึ้นด้วยกำลังปิติ แผ่ซ่านไปด้วยกำลังวิตก ไม่สามารถดำรงอยู่ภายในหทัยได้ ก็ฉันนั้น ความเปล่งออกอันพิเศษนั้นเป็นของยิ่ง ไม่ตั้งอยู่ภายใน ออกไปภายนอกทางวจีทวาร ไม่ถึงการรับเอา เรียกว่าอุทาน อาการอันนี้ ย่อมได้แม้ด้วยอำนาจความสังเวชในธรรม.