บทว่า อาตุรสฺส ได้แก่ ผู้เดือดร้อน เพราะทุกข์ ด้วยความลำบากทางกาย.

บทว่า อนุสิกฺขโต ได้แก่ ผู้สำเหนียกตามมิจฉาทิฏฐิ และบุคคลผู้ยึดมั่นมิจฉาทิฏฐินั้น.

บทว่า เย จ สิกฺขาสารา ความว่า ก็เหล่าชนที่เขาเรียกว่าบริสุทธิ์ในสงสารด้วยศีลพรตนี้ เพราะถือเอาสิกขา คือศีลพรตเป็นต้น ที่ตนยึดถือโดยเป็นสาระ. ด้วยเหตุนั้นจึงตรัสว่า ศีล พรต ชีวิต พรหมจรรย์ การอุปัฏฐากอันเป็นสาระ ดังนี้เป็นต้น.

ในข้อนั้น ข้อที่บุคคลงดเว้นย่อมไม่ทำ จัดเป็นศีล. การประพฤติลำบากเพราะจะต้องบริโภคตามเวลาเป็นต้น จัดเป็นวัตร. การเป็นอยู่ด้วยความเป็นผู้มีผักเป็นภักษาเป็นต้น จัดเป็นชีวิต. เมถุนวิรัติ จัดเป็นพรหมจรรย์. การที่ศีลพรตเหล่านั้นดำรงอยู่เนืองๆ จัดเป็นการอุปัฏฐาก.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๕,๒๐๓

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. คณิกาสูตร”