บทว่า ชาลสญฺฉนฺนา ความว่า ดาดาษ พัวพัน ได้แก่ถูกตัณหาอันเป็นดังข่ายครอบงำ เพราะเกิดขึ้นสืบๆ ไปโดยภพ อารมณ์เบื้องต่ำและเบื้องสูง ในอัตภาพของตนและของผู้อื่น ในอายตนะภายในและภายนอก และในธรรมอันอาศัยอายตนะภายในภายนอกนั้น อันต่างด้วยธรรมหลายประเภท โดยกาลมีอดีตกาลเป็นต้น และนำมาซึ่งอนัตถะแก่บุคคลผู้หมกอยู่ภายใน เหมือนห้วงน้ำใหญ่ที่แวดล้อมไปด้วยตาข่ายที่มีช่องอันละเอียด.

บทว่า ตณฺหาฉทนฉาทิตา ได้แก่ อันเขาปกปิด คือบังไว้ด้วยเครื่องมุงบังคือตัณหา เหมือนน้ำที่สาหร่ายปกปิดไว้ ฉะนั้น. แม้ด้วย ๒ บทนี้ ท่านก็แสดงถึงการนำกุศลจิต ที่กามฉันทนิวรณ์กั้นไว้.

บทว่า ปมตฺตพนฺธุนา พนฺธา ได้แก่ ผู้อันกิเลสมารและเทวบุตรมารผูกพันไว้.

จริงอยู่ บุคคลที่ถูกกิเลสมารผูกพันไว้ ด้วยอารมณ์ใด ก็เป็นอันชื่อว่าถูกเทวบุตรมารผูกพันไว้ด้วยอารมณ์นั้น.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๕,๒๔๗

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. กามสูตร ที่ ๒”