นี้เป็นประเพณีเก่าแก่ แต่ในภายหลัง ครั้งรัชกาลพระเจ้าโอกกากราช พวกพราหมณ์ได้เปลี่ยนแปลงสังคหวัตถุ ๔ เหล่านี้ และสมบัติของแว่นแคว้นนี้เสีย กระทำให้มีค่าสูงขึ้น แล้วจัดเป็นยัญพิธี ๕ ประการมี อสฺสเมธํ ปุริสเมธํ เป็นต้น

สมดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ในพราหมณธัมมิยสูตรว่า

เตสํ อาสิ วิปลฺลาโส ทิสฺวาน อณุโต อณุํ เต ตตฺถ มนฺเต คณฺเฐตฺวา โอกฺกากํ ตทุปาคมุํ พวกพราหมณ์เหล่านั้นได้มีความวิปลาส เพราะเห็นเป็นเรื่องเล็กน้อย จากสิ่งเล็กน้อย ได้ผูกมนต์ในยัญนั้นแล้ว พากันไปเฝ้าพระเจ้า โอกกากราช. ๓- ____________________________ ๓- ขุ. สุ. เล่ม ๒๕/ข้อ ๓๒๓

ในยัญเหล่านั้น ยัญชื่ออัสสเมธะ เพราะเป็นที่ฆ่าม้า อัสสเมธะนี้เป็นชื่อของยัญอันเป็นผลที่จะให้ได้สมบัติทั้งปวงที่เหลือ เว้นแผ่นดินและคนเป็นยัญพิธีที่น่ากลัว เพราะจะต้องฆ่าสัตว์เลี้ยงอย่างละ ๕๐๐ ถึง ๗ ครั้ง หรือ ๙ ครั้งในวันสุดท้ายวันหนึ่ง ที่เสาบูชายัญ ๒๐ เสาอันจะต้องบูชาด้วยการบูชายัญ ๒ อย่าง. บทนี้เป็นชื่อของยัญอันเป็นผลให้ได้สมบัติดังได้กล่าวแล้วในอัสสเมธะ อันจะต้องบูชาด้วยการบูชายัญ ๔ อย่างกับพื้นที่.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๕,๘๑๔

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. เมตตาภาวสูตร”