วีริยสังวรนี้มาแล้ว โดยนัยมีอาทิว่า อุปฺปนฺนํ กามวิตกฺกํ นาธิวาเสติ ไม่ยอมให้กามวิตกที่เกิดขึ้นแล้วท่วมทับได้. ๑๘- ____________________________ ๑๗- ม. มู. เล่ม ๑๒/ข้อ ๑๕ ๑๘- ม. มู. เล่ม ๑๒/ข้อ ๑๗ องฺ. ทสก. เล่ม ๒๔/ข้อ ๖๐

แต่โดยเนื้อความ เจตนาและวิรัติที่เป็นไปแล้ว ด้วยการละปาณาติบาตเป็นต้น และด้วยการกระทำวัตรปฏิบัติ โดยย่อ คือการสำรวมกายและวาจาทั้งปวง โดยพิสดาร คือการไม่ล่วงกองอาบัติ ๗ ชื่อว่า สีลสังวร สติสังวร คือสตินั่นเอง หรือกุศลขันธ์อันมีสติเป็นประธาน. ญาณสังวร คือญาณนั่นเอง. กุศลขันธ์อันเป็นไปแล้วด้วยความอดกลั้น เพราะมีอโทสะเป็นประธาน ชื่อว่าขันติสังวร.

อาจารย์พวกหนึ่งกล่าวว่า ปัญญา ความเพียรอันเป็นไปแล้วด้วยความอดกลั้นกามวิตกเป็นต้น ชื่อว่าวีริยสังวร

ในสังวรเหล่านั้น พึงทราบว่า ข้อแรกชื่อว่าสังวร เพราะป้องกันความเป็นผู้ทุศีล มีกายทุจริตเป็นต้น. ข้อสองชื่อว่าสังวร เพราะป้องกันความหลงลืม. ข้อสามชื่อว่าสังวร เพราะป้องกันความไม่รู้. ข้อสี่ชื่อว่าสังวร เพราะป้องกันความไม่อดทน. ข้อห้าชื่อว่าสังวร เพราะสำรวม คือปิดกั้นความเกียจคร้าน.