ขอความสวัสดี จงมีแก่ข้าพเจ้าทั้งหลายเถิด. ____________________________ ๑- ที. สี. เล่ม ๙/ข้อ ๔๒ ๒- ขุ. ขุ. เล่ม ๒๕/ข้อ ๗
แต่ในที่นี้ปรากฏในโวหารว่า สัมมาสัมพุทธะ เพราะฉะนั้น ในบทว่า ตถาคตํ นี้ ท่านกล่าวถึงพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า เป็นตถาคต ด้วยเหตุ ๘ ประการ.
เหตุ ๘ ประการเป็นไฉน.
ชื่อว่าตถาคต เพราะเสด็จมาเหมือนอย่างนั้น. ชื่อว่าตถาคต เพราะเสด็จไปเหมือนอย่างนั้น. ชื่อว่าตถาคต เพราะทรงรู้ลักษณะที่แท้จริง. ชื่อว่าตถาคต เพราะตรัสรู้ธรรมที่แท้จริง โดยความเป็นจริง. ชื่อว่าตถาคต เพราะทรงเห็นความแท้จริง. ชื่อว่าตถาคต เพราะทรงสั่งสอนสิ่งที่แท้จริง. ชื่อว่าตถาคต เพราะทรงกระทำแต่ความแท้จริง. ชื่อว่าตถาคต เพราะอรรถว่าทรงครอบงำ.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที