ถามว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าชื่อตถาคต เพราะทรงเห็นความแท้จริงเป็นอย่างไร

ตอบว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรู้ ทรงเห็นโดยอาการทั้งปวงซึ่งรูปารมณ์อันมาทางจักขุทวารของสัตว์ทั้งหลายหาประมาณมิได้ ในโลกธาตุอันไม่มีประมาณในเทวโลก พร้อมด้วยมนุษยโลก.

เมื่อทรงรู้ทรงเห็นอย่างนี้ ทรงจำแนกรูปารมณ์นั้น ด้วยอารมณ์น่าปรารถนาเป็นต้น หรือด้วยการได้บทในเพราะทิฏฐะ สุตะ มุตะ วิญญาตะ โดยนัยมีอาทิว่า ๔- รูปที่แสดงสีแสงอาศัยมหาภูตรูป ๔ เป็นไปกับด้วยความกระทบกระทั่ง มีสีเขียว สีเหลืองเป็นรูปารมณ์เป็นไฉน โดยชื่อมากมาย หรือโดย ๑๓ วาระ หรือโดย ๕๒ นัยเป็นความจริงแท้ทีเดียว ไม่จริงไม่มี ในเสียงเป็นต้น อันมาทางโสตทวารเป็นต้นก็มีนัยนี้.

สมดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า ๕-

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๕,๙๓๐

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. วิตักกสูตร”