พึงทราบบทสำเร็จในที่นี้ อย่างนี้ว่า ชื่อ ตถาคโต แปลง ท เป็น ต ในบทว่า ตโถ อวีปริโต อาคโท อสฺส มีคำพูดจริงแท้ไม่แปรผัน.
ถามว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าชื่อตถาคต เพราะทรงกระทำแต่ความแท้จริง เป็นอย่างไร.
ตอบว่า จริงอยู่ กายของพระผู้มีพระภาคเจ้าย่อมอนุโลมตามวาจา แม้วาจาก็อนุโลมตามกาย เพราะฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงเป็นผู้พูดอย่างใด ทำอย่างนั้น และทำอย่างใด พูดอย่างนั้น เมื่อพระองค์เป็นอย่างนี้ วาจาเป็นอย่างใด แม้กายก็ไป คือเป็นไปอย่างนั้น และกายเป็นอย่างใด แม้วาจาก็เป็นอย่างนั้น เพราะเหตุนั้นจึงชื่อว่าตถาคต.
ด้วยเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า ๖-
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที