ถามว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าชื่อว่าตถาคต เพราะทรงเป็นไปเหมือนอย่างนั้น เป็นอย่างไร.
ตอบว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าชื่อตถาคต เพราะมีการถึง การไป การดำเนินไป คือความเป็นไปทางกาย วาจาและจิต เหมือนอย่างนั้นตามความชอบใจ เพราะประกอบด้วยอิทธานุภาพอันไม่ทั่วไปแก่ผู้อื่น เพราะได้อนาวรณญาณเพื่อการปฏิบัติบารมีขั้นอุกฤษฏ์ แห่งอัตถปฏิสัมภิทาเป็นต้น และเพราะพระผู้มีพระภาคเจ้าไม่มีการกระทบกระทั่งในที่ไหนๆ ในความเป็นไปทางกายเป็นต้น พระผู้มีพระภาคเจ้าชื่อตถาคต เพราะเป็นไปเหมือนอย่างนั้น ด้วยประการฉะนี้.
ถามว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าไม่ไปจากความจริงแท้เป็นอย่างไร.
ตอบว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าชื่อว่าอคตะ เพราะพระองค์ไม่มีการไป กล่าวคือความเป็นไปอันเป็นปฏิปักษ์ต่อความจริงแท้นั้น ในการสำเร็จโพธิสมภาร. ก็ความไม่ไปของพระองค์นั้นนั้นไม่วิปริต ในการบำเพ็ญทานเพื่อขจัดความตระหนี่เป็นต้น ด้วยพระญาณอันเป็นไปโดยนัยมีการพิจารณาโทษและอานิสงส์เป็นต้น.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที