จริงอยู่ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงนำพระสูตรนี้เพื่อแสดงว่า เมื่อสัจจกนิคัณฐบุตรกล่าวว่า สมณโคดมมีรูปงาม น่าเลื่อมใส ช่องพระทนต์สนิทเป็นระเบียบ พระชิวหาอ่อน พระสุรเสียงไพเราะ คงจะให้บริษัทพอใจด้วยเหตุนั้นจึงเที่ยวไป แต่ในใจของสมณโคดมผู้เที่ยวประกาศให้รู้อยู่อย่างนี้ ย่อมไม่มีสมาธิ.

ดูก่อนอัคคิเวสสนะ ตถาคตมิได้เที่ยวประกาศให้บริษัทพอใจ ดุจจับโจรได้พร้อมด้วยของกลางแน่นอน ตถาคตแสดงธรรมแก่บริษัทมีจักรวาลเป็นที่สุดให้ความเหมาะสม ไม่ซ่อนเร้น ไม่ติด ประกอบผลแห่งผลสมาบัตินั้นนั่นเอง เพราะว่างจากการอยู่ผู้เดียว ดังนี้.

จริงอยู่ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงกำหนดกาลโดยส่วนเบื้องต้นในขณะที่บริษัทให้สาธุการ หรือตรองธรรมแล้วทรงเข้าผลสมาบัติในขณะหายใจเข้าหายใจออก.

อนึ่ง เมื่อหมดเสียงซร้องสาธุการมิได้ทรงกำหนด ทรงออกจากสมาบัติ ในที่สุดการตรองธรรมแล้ว จึงทรงแสดงธรรมเริ่มตั้งแต่ตอนที่ทรงพักไว้. จริงอยู่ การเข้าสู่ภวังค์ของพระพุทธเจ้าทั้งหลายเบาบาง พระพุทธเจ้าทั้งหลายทรงเข้าสมาบัติในขณะหายใจเข้า หายใจออก พึงทราบความเป็นไปเนืองๆ แห่งเขมวิตกและปวิเวกวิตกของพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยอำนาจสมาบัติตามที่กล่าวแล้ว อันเป็นไปกับด้วยส่วนในเบื้องต้นด้วยประการฉะนี้.