ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมชาติอันไม่เกิดแล้วมีอยู่ ด้วยบทพระสูตรไม่น้อยมีอาทิว่า

ธรรมไม่เป็นปัจจัย ธรรมเป็นอสังขตะมีอยู่. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อายตนะนั้นไม่ใช่แผ่นดิน. ๒- ฐานะแม้นี้แลเห็นได้ยาก คือการสงบสังสารทั้งปวง การสละกิเลสทั้งปวง. ๓- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมอันเป็นอสังขตะ และปฏิปทาให้ถึงอสังขตะแก่พวกเธอ. ๔- ฉะนั้นจึงไม่ควรคัดค้าน ความสงสัยหรือความเคลือบแคลง มิได้มีแก่ผู้รู้ทั้งหลาย ผู้ยังไม่ประจักษ์ในข้อนั้น การวิจารณ์ข้อยุติโดยยกหัวข้อขึ้นอธิบายในเรื่องนี้ เพื่อบรรเทาความสงสัยของบุคคลผู้ไม่มีปัญญา การสลัดออกอันมีสภาพไกลจากนั้นซึ่งเป็นปฏิปักษ์แห่งกามและรูปทั้งหลายอันยิ่ง เพราะความเป็นผู้กำหนดรู้ ย่อมปรากฏ ฉันใด อันการสลัดออกซึ่งมีสภาพไกลไปจากนั้น อันเป็นปฏิปักษ์แห่งสังขตธรรมทั้งปวงซึ่งมีปัจจัยนั้นเป็นสภาพพึงมีฉันนั้น. ____________________________ ๒- ขุ. อุ. เล่ม ๒๕/ข้อ ๑๕๘ ๓- วิ. มหา. เล่ม ๔/ข้อ ๗ ม. มู. เล่ม ๑๒/ข้อ ๓๒๑ ๔- สํ. สฬา. เล่ม ๑๘/ข้อ ๖๗๔

การสลัดออกนั้นเป็นอสังขตธาตุ.

พึงทราบบางอย่างยิ่งๆ ขึ้นไป

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๖,๐๗๐

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. อชาตสูตร”