บทว่า ฌานรตา ได้แก่ ยินดีแล้วในฌาน ๒ อย่าง คือ ลักขณูปนิชฌาน (การเข้าไปเพ่งลักษณะ) ๑ อารัมมณูปนิชฌาน (การเข้าไปเพ่งอารมณ์) ๑ คือมีจิตตั้งมั่นจากฌานนั้น.

บทว่า มารํ สเสนํ อภิภุยฺย ได้แก่ ครอบงำมาร ๔ อย่างพร้อมด้วยเสนามาร อันได้แก่เสนา คือกิเลสและเสนา คือความพินาศ ไม่ให้เหลือ.

จริงอยู่ กิเลสทั้งหลายท่านเรียกว่าเสนา เพราะเข้าถึงความเป็นสหายแม้ของเทวปุตตมารในการฆ่าคุณความดี. อนึ่ง ความพินาศมีโรคเป็นต้น ก็เป็นเสนาของมัจจุมาร.

เหมือนอย่างที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๖,๑๐๙

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. สิกขาสูตร”