บทว่า ผุสิตฺวา แปลว่า บรรลุแล้ว.

บทว่า นิรูปธึ ความว่า เว้นจากอุปธิทุกอย่างมีขันธูปธิเป็นต้น.

บทว่า อุปธิปฏินิสฺสคฺคํ ได้แก่ เหตุเป็นเครื่องสละ คืออุปธิเหล่านั้นนั่นแหละ เพราะว่าอุปธิทั้งหมดเป็นอันพระขีณาสพสละคืนแล้ว ด้วยการกระทำให้แจ้งซึ่งพระนิพพานด้วยมรรคญาณ เพราะฉะนั้น การกระทำให้แจ้งซึ่งพระนิพพานด้วยมรรคญาณนั้น จึงเป็นเหตุแห่งการสละคืนอุปธิเหล่านั้น.

บทว่า สจฺฉิกตฺวา ความว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้หาอาสวะมิได้ ทรงกระทำ (อมตธาตุ) ให้ประจักษ์แก่พระองค์ด้วยการเข้าผลสมาบัติตามกาลที่สมควร ทรงแสดงบท คือพระนิพพานนั่นแหละที่ไม่เศร้าโศก ปราศจากธุลี เพราะฉะนั้น บัณฑิตควรกระทำความขะมักเขม้น เพื่อบรรลุบทคือพระนิพพานนั้น. จบอรรถกถาธาตุสูตรที่ ๒