ว่าโดยประเภท สรณคมน์มี ๒ อย่าง คือโลกิยสรณคมน์และโลกุตรสรณคมน์.
ใน ๒ อย่างนั้น โลกุตรสรณคมน์โดยอารมณ์ เป็นสรณคมน์มีพระนิพพานเป็นอารมณ์ โดยกิจย่อมสำเร็จ เพราะพระรัตนตรัยแม้ทั้งสิ้นแก่ผู้เห็นสัจจะแล้ว ด้วยการถึงสรณะและการตัดขาดอุปกิเลส ในขณะแห่งมรรค.
(ส่วน) โลกิยสรณคมน์โดยอารมณ์ เป็นสรณคมน์มีพุทธาทิคุณเป็นอารมณ์ ย่อมสำเร็จแก่ปุถุชนทั้งหลายด้วยการถึงสรณะ และด้วยการข่มอุปกิเลสไว้. โลกิยสรณคมน์นั้นโดยความหมาย ตรัสเรียกว่าเป็นการได้เฉพาะซึ่งศรัทธาในวัตถุทั้งหลายมีพระพุทธเจ้าเป็นต้น ๑ เป็นสัมมาทิฏฐิ มีศรัทธาในวัตถุทั้งหลายมีพระพุทธเจ้าเป็นต้นเป็นมูล ๑ เป็นทิฏฐชุกรรม ในบุญกิริยาวัตถุ ๑๐.
โลกิยสรณคมน์นี้นั้นเป็นไปแล้วโดยอาการ ๔ คือ (๑) อัตตสันนิยาตนะ การมอบกายถวายตน (๒) ตัปปรายนตา ความมีพระรัตนตรัยนั้นเป็นที่ไปในเบื้องหน้า (๓) สิสสภาวูปคมนะ การเข้าถึงความเป็นศิษย์ (๔) ปณิปาตะ การนอบน้อม.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที