อธิบายว่า ให้เกิดสมบัติคืออัตภาพและโภคสมบัติ.

ก็อัตภาพ ท่านเรียกว่าอุปธิ ดังที่ตรัสไว้ว่า มีอยู่กรรมสมาทานที่เป็นบาปบางอย่าง ที่ขัดขวางอุปธิสมบัติยังไม่ให้ผล ดังนี้. ๘- แม้กามคุณก็ตรัสเรียกว่าอุปธิ ดังที่ตรัสไว้ว่า ความเศร้าโศกของนรชนมีเพราะอุปธิ. ๙- ____________________________ ๘- อภิ. วิ. เล่ม ๓๕/ข้อ ๘๔๐ ๙- สํ. ส. เล่ม ๑๕/ข้อ ๒๗

ในคำว่า อุปธีหิ นรสฺส โสจนํ นี้ มีอรรถพจน์ดังต่อไปนี้

อัตภาพและกามคุณ ชื่อว่าอุปธิ เพราะเป็นที่อันสัตว์ทรงไว้ซึ่งสุขและทุกข์ บุคคลชื่อว่าโอปธิกะ เพราะมีอุปธิเป็นเหตุ เป็นปกติ หรือควรซึ่งอุปธิ กระทำบุญนั้นให้มาก คือให้โอฬาร.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๖,๔๙๑

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. จวมานสูตร”