พึงทราบวินิจฉัยในคาถาทั้งหลายต่อไป

ภิกษุ ชื่อว่าผู้มีธรรมเป็นที่มายินดี เพราะมีธรรมคือสมถะและวิปัสสนาเป็นที่มายินดี ด้วยอรรถว่าควรยินดี. ชื่อว่าผู้ยินดีแล้วในธรรม เพราะยินดีแล้วในธรรมนั่นเอง. ชื่อว่าค้นคว้าธรรม เพราะวิจัยธรรมนั่นแหละบ่อยๆ คือระลึกถึงธรรมนั้น. อธิบายว่า กระทำไว้ในใจ.

บทว่า อนุสฺสรํ ความว่า ระลึกถึงธรรมนั้นนั่นแหละเนืองๆ ด้วยสามารถแห่งภาวนาที่สูงๆ ขึ้นไป.

อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่าผู้มีธรรมเป็นที่มายินดี เพราะมีธรรมมีศีลเป็นต้นเป็นที่มายินดี ด้วยอรรถว่าต้องยินดีด้วยสามารถแห่งการดำรงอยู่ในศีลที่เป็นบ่อเกิดแห่งวิมุตติ แล้วแสดงแก่ผู้อื่น. ชื่อว่าผู้ยินดีแล้วในธรรม เพราะยินดีแล้ว คือยินดียิ่งแล้วในธรรมนั้นอย่างนั้นนั่นแหละ. ภิกษุเมื่อแสวงหาการดำเนินแห่งธรรมทั้งหลายมีศีลเป็นต้นเหล่านั้นนั่นเอง ชื่อว่าค้นคว้าธรรมอยู่ เพราะคิดค้นธรรมมีเนกขัมมสังกัปปะเป็นต้น โดยไม่ให้โอกาสแก่กามวิตกเป็นต้นเลย.