และในคำนี้ว่า เพื่อการดำรงอยู่แห่งสัตว์ทั้งหลายที่เป็นภูตบ้าง เพื่ออนุเคราะห์สัตว์ทั้งหลายที่เป็นสัมภเวสีบ้าง. ๑๐- มีความหมายว่า ทั้งภูตและสัมภเวสี. ____________________________ ๑๐- ม. มู. เล่ม ๑๒/ข้อ ๔๔๖ สํ. นิ. เล่ม ๑๖/ข้อ ๓๑
และในคำว่า จากไฟบ้าง จากน้ำบ้าง จากความแตกแยกมิตรสัมพันธ์กันบ้าง. ๑๑- มีความหมายว่า ทั้งจากไฟ ทั้งจากน้ำ และจากความแตกจากมิตรสัมพันธ์กันฉันใด แม้ในคำว่า อปาทา วา ฯเปฯ อคฺคมกฺขายติ (ไม่มีเท้าก็ตาม ฯลฯ กล่าวว่าเลิศ) นี้ก็ฉันนั้น. ____________________________ ๑๑- ที. มหา. เล่ม ๑๐/ข้อ ๘๒ องฺ. เอก. เล่ม ๒๐/ข้อ ๑๔๓
พึงทราบความหมายด้วยอำนาจการรวมกันว่า ทั้งไม่มีเท้า ทั้งมี ๒ เท้า ด้วยเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้กล่าวไว้ว่า วา ศัพท์เป็นสมุจจยัตถะ ไม่ใช่เป็นวิกัปปัตถะ.
บทว่า รูปิโน วา ได้แก่ มีรูป.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที