อธิบายว่า มนุษย์ทั้งหลายตกอยู่ในอำนาจวัตถุเป็นนิตย์ที่จิตปฏิพัทธ์อยู่ ถึงจะนำเอามาตุคามนั้นแหละมาให้ตั้งร้อยตั้งพันก็ยังรับอยู่ได้เป็นประจำ และเทวดาบางพวก (ก็เหมือนกัน).
อธิบายว่า เทวดาผู้อยู่ในเทวโลก ๔ ชั้นนับแต่เทวดาชั้นจาตุมหาราชิกาไป ก็ตกอยู่ในอำนาจวัตถุเป็นนิตย์เหมือนกัน ก็ในข้อนี้ มีเรื่องของปัญจสิขเทพบุตร เป็นตัวอย่าง ถึงสัตว์ที่เกิดในอบายที่เหลือบางเหล่า เว้นสัตว์นรกที่เกิดในอบาย ก็เหมือนกัน คือตกอยู่ในอำนาจวัตถุเนืองนิตย์ทั้งนั้น เพราะว่า ปลาก็ตกอยู่ในอำนาจของปลาตัวเมียของตน เต่าก็ตกอยู่ในอำนาจของเต่าตัวเมียของตนเป็นอันว่า สัตว์เดียรัจฉานแม้ทั้งหมด และเปรตจำพวกวินิปาติกะย่อมตกอยู่ในอำนาจวัตถุเนืองนิตย์ ดังพรรณนามานี้ เพราะฉะนั้น สัตว์เหล่านี้ตั้งแต่สัตว์ที่เกิดในอบายที่เหลือ จนถึงเทวดาเหล่าชั้นดุสิต เว้นสัตว์นรก ชื่อว่ามีกามปรากฏแล้ว.
บทว่า นิมฺมานรติโน ความว่า เทวดาทั้งหลายชื่อว่านิมมานรดี เพราะมีความยินดีในสมบัติเนรมิตที่เนรมิตขึ้นเอง. อธิบายว่า เทวดาเหล่านั้นย่อมปรารถนารูปชนิดใดด้วยสามารถแห่งรูปสีเขียว รูปสีเหลืองเป็นต้น ก็เนรมิตรูปชนิดนั้นแล้วยินดีอยู่ เหมือนเทวดาเหล่ามนาปกายิกา ผู้อยู่เฉพาะหน้าท่านพระอนุรุทธเถระฉะนั้น.
บทว่า ปรนิมฺมิตวสวตฺติโน ความว่า เทวดาชื่อว่าปรนิมมิตวสวัตดี เพราะตกอยู่ในอำนาจกามที่เทพเหล่าอื่นเนรมิตไว้. อธิบายว่า เทวดาเหล่าอื่นรู้ใจของเทวดาชั้นปรนิมมิตวสวัตดี แล้วเนรมิตกามโภคะให้ตามใจชอบ เทวดาเหล่านั้นจึงตกอยู่ในอำนาจกามโภคะนั้น
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที