บทว่า อิตฺถภาวญฺญถาภาวํ ความว่า เทวดาและมนุษย์เหล่านั้น ย่อมไม่เป็นไปล่วง ถึงไม่ก้าวล่วงสงสารสองประเภท คือ อัตภาพตามที่ได้มานี้ ๑ ความเป็นอย่างอื่นจากนี้ กล่าวคืออุปบัติภพอื่น ๑.

บทว่า สพฺเพ ปริจฺจเช กาเม ความว่า มนุษย์และเทวดาทั้งหมดนั้น ถึงสละกามทั้งหมด แยกประภทเป็นกามทิพย์เป็นต้น ทั้งที่เป็นวัตถุกาม และกิเลสกาม. อธิบายว่า เมื่อละกิเลสกรรมด้วยอนาคามิมรรคนั่นแหละ ชื่อว่าสละวัตถุกาม.

บทว่า ปิยรูปสาตรูปคธิตํ ความว่า กำหนัดแล้วยินดีแล้ว ในปิยรูปทั้งหลายด้วยความพอใจสุขเวทนาในรูปเป็นต้น

บทว่า เฉตฺวา โสตํ ทุรจฺจยํ ความว่า ตัดขาดกระแสตัณหาที่ผู้อื่นก้าวล่วงได้โดยยาก คือข้ามได้ยาก.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๖,๖๕๓

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. อุปปัตติสูตร”