อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่าปฏิโมกข์ เพราะอรรถว่าดำเนินไปสู่ความหลุดพ้น คือมุ่งหน้าสู่พระนิพพาน ปฏิโมกข์นั่นเอง ก็คือปาฏิโมกข์. ในอธิการนี้ พึงทราบความแห่งศัพท์ว่าปาฏิโมกข์ เท่าที่พรรณนามานี้ก่อน.

กุศลธรรมชื่อว่าสังวร ด้วยอรรถว่าเป็นเครื่องระวัง คือปิดกั้นไว้ สังวรคือพระปาฏิโมกข์ เพราะฉะนั้นจึงชื่อว่าปาฏิโมกขสังวร แต่โดยอรรถ ได้แก่เจตนาเครื่องงดเว้นจากโทษที่จะพึงก้าวล่วงบาปธรรมนั้นๆ ภิกษุผู้เข้าถึง คือประกอบไปด้วยปาฏิโมกขสังวรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสเรียกว่า ปาฏิโมกฺขสํวรสํวุโต (ผู้สำรวมแล้วด้วยความสำรวมในพระปาฏิโมกข์).

สมดังคำที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ในวิภังค์ว่า ๙-

ภิกษุย่อมเป็นผู้เข้าถึง เข้าถึงพร้อมแล้ว เข้าไปใกล้แล้ว เข้าไปใกล้พร้อมแล้ว ถึงพร้อมแล้ว ประกอบแล้วด้วยปาฏิโมกขสังวรนี้ ด้วยเหตุนั้น ท่านจึงกล่าวว่า ปาฏิโมกฺขสํวรสํวุโต. ____________________________ ๙- อภิ. วิ. เล่ม ๓๕/ข้อ ๖๐๒